NFZ: zmiany w chirurgii i rozszerzenie modelu płacenia za jakość od 2027 r.

W sierpniu Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił do konsultacji publicznych projekty zarządzeń m.in. w sprawie zmian w chirurgii oraz jakości w podstawowej opiece zdrowotnej. Po analizie zgłoszonych uwag zdecydował, że zmiany wejdą w życie od przyszłego roku. Chodzi o ograniczenie zjawiska tzw. lekarzy walizkowych oraz o rozszerzenie modelu płacenia za jakość w systemie ochrony zdrowia. Natomiast wzrost finansowania leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej będzie obowiązywał już od października 2026 r.

Od 1 stycznia 2027 r. wybrane zabiegi ortopedyczne, urologiczne i chirurgii kręgosłupa będą wykonywane wyłącznie w oddziałach specjalistycznych, które mają odpowiedni sprzęt i kadrę medyczną na miejscu. Rozwiązanie to jest jedną z zapowiadanych przed ministrę zdrowia reform i zagwarantuje pacjentom większe bezpieczeństwo, zwłaszcza w razie powikłań. Więcej dowiesz się stąd.

Zmiana obejmie m.in.:

• artroskopie,
• wybrane zabiegi kończyny dolnej,
• operacje kręgosłupa,
• wybrane zabiegi urologiczne (moczowodu i pęcherza moczowego).

Obecnie takie zabiegi często wykonują szpitale powiatowe, korzystając z tzw. lekarzy walizkowych – specjalistów, którzy przyjeżdżają tylko po to, aby wykonać zabieg i rozliczyć się ze szpitalem, po czym wyjeżdżają, bez gwarancji dalszej opieki nad pacjentem. Dlatego od nowego roku świadczenia te będą finansowane i wykonywane w oddziałach właściwych dla danej specjalności.

­– Zawsze zadaję sobie pytanie, gdzie sam poszedłbym się operować. Nie wybrałbym placówki, w której chirurg pojawia się raz w tygodniu. Wybrałbym szpital, w którym specjalista jest obecny na co dzień i można natychmiast leczyć powikłania. Bezpieczeństwo pacjenta musi być zapewnione przez całą dobę – mówi prof. Wiesław Tarnowski, prezes Towarzystwa Chirurgów Polskich.

Początkowo NFZ proponował wprowadzenie tych zmian już od 1 października. Po konsultacjach społecznych zadecydowano jednak, że wejdą one w życie 1 stycznia 2027 r.

– Szpitale zyskają dodatkowy czas na dostosowanie się do nowych zasad i dokończenie leczenia pacjentów już zakwalifikowanych do zabiegów – informuje Fundusz.

Natomiast już od października 2026 r. NFZ zwiększy finansowanie jednoczasowego leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej. Wycena wzrośnie o 40%. Środki trafią przede wszystkim do oddziałów chirurgicznych. Zyska też pacjent, ponieważ przejdzie jeden zabieg i jedną rekonwalescencję, co ograniczy liczbę dodatkowych hospitalizacji. Pełna treść zarządzenia jest dostępna tutaj.

Jakość w POZ: profilaktyka, wizyty domowe, teleporady

Od 2023 r. obowiązuje ustawa o jakości i bezpieczeństwie pacjenta, która nakłada na NFZ obowiązek monitorowania wskaźników jakości określonych przez ministra zdrowia. W sierpniu Fundusz przedstawił do konsultacji społecznych propozycje tzw. współczynników korygujących – zasad podwyższania lub obniżania płatności w zależności od jakości świadczeń. Obowiązek wprowadzenia tych współczynników nakłada rozporządzenie ministra zdrowia.

Wskaźniki dla podstawowej opieki zdrowotnej, w których zostaną wprowadzone współczynniki korygujące, dotyczą:

• zgłaszalności do programów profilaktycznych,
• teleporad,
• wizyt domowych.

Niższa stawka kapitacyjna będzie stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach:

• profilaktyka: wynagrodzenie niższe o 5%, gdy zgłaszalność do programów profilaktycznych dotyczących raka piersi i szyjki macicy będzie najniższa,
• wizyty domowe: wynagrodzenie niższe o 10%, gdy placówka POZ w ogóle nie realizuje wizyt domowych,
• teleporady: wynagrodzenie niższe o 10%, gdy placówka w ogóle nie udziela teleporad albo gdy ich odsetek przekracza 50%.

– Punktem odniesienia dla profilaktyki jest województwo z najniższą zgłaszalnością do danego programu. Posłużmy się przykładem: gdyby najsłabsza wśród województw zgłaszalność do profilaktycznej mammografii wynosiła 20%, to niższe wynagrodzenie będzie dotyczyło placówek POZ, które nie osiągną progu zgłaszalności wyższego niż 5%. Zatem NFZ weźmie pod lupę tylko te POZ, które mają najniższą zgłaszalność do danego programu profilaktycznego (1/4 z wyniku województwa, w którym zgłaszalność jest najsłabsza) – podaje Fundusz.

Co ważne, w 2027 r. zostanie wprowadzona zmniejszona płatność dla placówek POZ, w których zgłaszalność pacjentek do programu profilaktyki raka piersi nie przekroczy 4,55%. W przypadku programu profilaktyki raka szyjki macicy próg jest jeszcze niższy i właściwie oznacza, że niższą stawkę dostaną jednostki, których pacjentki nie wykonują badań profilaktycznych w kierunku nowotworu szyjki macicy (0,044%). Obie wartości zostały wprost wskazane w zarządzeniu.

– Wyraźnie widać, że niższe wynagrodzenie będzie dotyczyć tylko tych placówek POZ, których pacjentki w niewielkim stopniu lub w ogóle nie korzystają z konkretnego programu profilaktycznego. W POZ są koordynatorzy, którzy – zgodnie z zapowiedziami samego środowiska POZ i przepisami ustawy o POZ – mają przypominać pacjentom o badaniach profilaktycznych, a nawet pomagać w zapisach. Z badań wynika też, że to lekarz POZ pozostaje dla wielu pacjentów osobą, która najskuteczniej powinna przekonać ich do profilaktyki – mówi Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.

Zmiany dotyczące POZ zaczną obowiązywać od maja 2027 r. Dłuższy termin ma pozwolić placówkom przystosować się do nowych reguł i oprzeć rozliczenia na danych za 2026 r. Co więcej, niższe wynagrodzenie nie będzie dotyczyło całej populacji pacjentów zapisanych do danego podmiotu, lecz pacjentów z kilku grup wiekowych. Których? O tym mówi zarządzenie NFZ, z którym zapoznasz się tutaj.

20 wskaźników jakości w lecznictwie szpitalnym

Również w przypadku leczenia szpitalnego NFZ wdraża współczynniki korygujące, przy czym w części zastąpią one już dotychczas funkcjonujące. Wprowadzone zostaną modyfikacje płatności na podstawie 20 wskaźników jakości. Wiąże się z nimi podwyżka lub obniżka wynagrodzenia.

– Od 2027 r. wprowadzamy łagodniejsze progi wskaźników, dla których będą obowiązywały współczynniki korygujące. Progi od 2028 r. będą wyższe i dlatego publikujemy je już teraz, aby dać czas placówkom medycznym na dostosowanie się do nowych reguł. Wprowadzenie dodatkowych mechanizmów płacenia za wynik leczenia ma docelowo wpłynąć na wyższą jakość wykonywanych świadczeń i zwiększenie bezpieczeństwa pacjenta – informuje NFZ.

Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia

Czytaj także: Dyrektorzy szpitali wskazują słabe punkty reformy