Restrukturyzacja ponad 100 szpitali. W tle pytania o oddłużenie i gwarancje kontraktów z NFZ

Deklarację przeprowadzenia procesów konsolidacyjnych oraz restrukturyzacyjnych zgłosiło ponad 100 szpitali, wykorzystując zapisy nowej ustawy o reformie szpitalnictwa. Z tej grupy ponad 60% placówek stawia na reorganizację wewnętrzną, z kolei ponad 30% zamierza połączyć się z innymi jednostkami.

Ubiegłoroczna ustawa reformująca polski sektor szpitalny dała lecznicom zielone światło do przeprofilowania dotychczasowych usług lub łączenia kilku podmiotów w jeden organizm. Zgodnie z zapowiedziami z etapu prac legislacyjnych nadrzędnym celem reformy jest dopasowanie struktury świadczeń do rzeczywistych potrzeb regionalnych pacjentów.

Z oficjalnych danych Ministerstwa Zdrowia (według stanu na 7 września 2026 r.) wynika, że działania restrukturyzacyjne prowadzi lub planuje nieco ponad 100 placówek.

Ponad 60% tych jednostek stawia na przekształcenia wewnętrzne. Działania te obejmują zamykanie wybranych oddziałów, zmianę ich profilu bądź przestawienie pracy na tryb chirurgii jednego dnia i hospitalizacji planowej.

Wśród najczęściej pojawiających się do zmiany zakresów wymieniane są: 

• położnictwo,
• ginekologia,
• neonatologia,
• chirurgia ogólna (również dziecięca),
• interna,
• SOR,
• pediatria,
• okulistyka,
• laryngologia,
• neurologia.

Z kolei połączenie z innymi podmiotami planuje ponad 30% ujętych w wykazie szpitali. Pozostałe jednostki chcą przeprowadzić równolegle konsolidację oraz restrukturyzację.

Planowane przekształcenia obejmują lecznice z niemal całego kraju:

• śląskie – 23 podmioty,
• warmińsko-mazurskie – 11,
• wielkopolskie – 10,
• podkarpackie – 9,
• mazowieckie – 9,
• dolnośląskie – 8,
• lubelskie – 7,
• zachodniopomorskie – 7,
• podlaskie – 6,
• opolskie – 5,
• świętokrzyskie – 5,
• małopolskie – 2,
• łódzkie – 2,
• pomorskie – 1.

W przypadku województw śląskiego i mazowieckiego dominuje restrukturyzacja wewnętrzna, natomiast w warmińsko-mazurskim, zachodniopomorskim i wielkopolskim większość podmiotów chce obrać kierunek łączenia.

Część z zaplanowanych działań została już – przynajmniej w pewnym stopniu – wcielona w życie. W odniesieniu do wielu reform jako właściwy czas realizacji wyznaczono rok 2026.

Przy planach konsolidacyjnych dyrektorzy wskazują, że poważną barierą przy scalaniu jednostek pozostaje ich dotychczasowe zadłużenie, które musiałaby przejąć nowo utworzona struktura. Szpitale przypominają o zapowiadanym przez resort zdrowia i oczekiwanym od dwóch lat systemowym mechanizmie oddłużeniowym.

W lipcu 2024 r. Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało założenia programu restrukturyzacji długu we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, który z czasem przybrał formę wsparcia kredytowego na preferencyjnych warunkach. Niezbędne regulacje prawne nie zostały jednak wdrożone do dziś.

Szpitale decydujące się na zmianę profilu (np. na łóżka w zakładach opiekuńczo-leczniczych) oczekują również jasnych deklaracji w sprawie gwarancji uzyskania kontraktu z NFZ na nowo utworzone usługi.

NFZ płaci 50% za likwidację oddziału

Jak podaje Rynek Zdrowia, do końca sierpnia br. 43 szpitale złożyły wnioski o zlikwidowanie dotychczasowego profilu oddziałów.

Mowa o wdrożonym przez Ministerstwo Zdrowia z początkiem 2026 r. rozwiązaniu finansowym. Pozwala ono lecznicom likwidującym oddziały zachować 50% dotychczasowego ryczałtu przez okres dwóch lat. Takie dodatkowe środki mają ułatwić sfinansowanie zmian organizacyjnych.

Prawie 40% złożonych aplikacji dotyczyło położnictwa i ginekologii. Wysokie pozycje zajmują także chirurgia ogólna, neonatologia oraz okulistyka. Wnioski dotyczą wygaszania oddziałów, przestawienia ich na pracę jednodniową, hospitalizację planowaną lub zmianę umowy na zakres ambulatoryjny (poradnię).

Większość szpitali i oddziałów z tej listy pokrywa się z zestawieniem dotyczącym konsolidacji i restrukturyzacji. Placówki łączą bowiem formalne zmiany profilu z ubieganiem się o wsparcie w postaci gwarantowanej połowy kontraktu przez dwa lata od likwidacji lub przekształcenia oddziału.

Źródło: rynekzdrowia.pl/Mariusz Polak