Infrastruktura szpitala i nowoczesne technologie w medycynie. Relacja z XI Kongresu Nowoczesny Pion Techniczny

Na koniec wskazał też problem z cyberbezpieczeństwem urządzeń medycznych.

– Przy obecnych założeniach prawie w ogóle nie ma cyberbezpieczeństwa rozważanego w ramach certyfikacji MDR w urządzeniach medycznych i to jest ogromny problem. Producenci nie byli zobligowani do rejestrowania swoich produktów w ramach tej regulacji z poziomu cyberbezpieczeństwa – dopiero kolejna rewizja je uwzględni. Dlatego należy rozważyć nabycie technologii, które uzupełnią tę lukę w obecnych sprzętach medycznych albo wybierać takich producentów, którzy już to u siebie zaimplementowali w ramach dobrej praktyki – podsumował Michał Dybowski.

Innowacyjne zamówienia publiczne to zmiana sposobu myślenia

Marcin Kautsch wyjaśnił, na czym polegają innowacyjne zamówienia publiczne.

– To zamówienia, które nazwałbym racjonalnymi, wynikające z potrzeb placówki. Usprawnianie tego, co być może jest już obecne w szpitalu, ale może działać lepiej. To kupowanie rozwiązań – tłumaczył.

Jako przykład podał Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Jedną z jego potrzeb był bezpieczny transport wewnątrz szpitala. Miał on posłużyć m.in. pacjentom, którzy mają problemy z chodzeniem albo nagle zasłabną. Dofinansowanie na ten cel pozyskano z Komisji Europejskiej.

– To oczywiście musiały być wózki, ale inne niż wszystkie. Zdecydowaliśmy się na wózki z systemem GPS, które można wypożyczyć na podstawie numeru telefonu na maksymalnie trzy godziny. Przy każdej windzie znajduje się czujnik, dzięki któremu wiemy, gdzie konkretny wózek się znajduje. Pion techniczny szpitala potwierdza, że rozwiązanie bardzo dobrze się sprawdza – nie tylko dla pacjentów, ale także dla personelu. Korzystają z nich również ratownicy medyczni – opowiadał Marcin Kautsch.

Zdradził też, że WSS jako część dużego konsorcjum wygrał konkurs na utylizację wody odpadowej ze szpitala. Za kilka milionów euro zostanie stworzone rozwiązanie, które pozwoli na to, żeby woda wykorzystana w placówce mogła być ponownie użyta.

– Dlatego właśnie innowacyjne zamówienia publiczne to zmiana sposobu myślenia. Podstawą wyjścia do tego, co i jak będziemy kupować, jest zdefiniowanie potrzeby. Nie kupujemy tego, co chcą nam sprzedać, tylko każemy im sprzedać to, co my chcemy mieć – wyjaśniał Marcin Kautsch.

Ekspert ocenił także, czy szpitale będą mogły liczyć na środki zewnętrzne na inwestycje po zakończeniu konkursów z KPO.

– Myślę, że Komisja Europejska cały czas będzie miała pomysły na dofinansowania. Oni planują swoje działania z dużym wyprzedzeniem, np. w tej chwili już ogłaszają, co będą finansować w 2028 r. Jest bardzo dużo różnych możliwości finansowania, jeżeli oczywiście chcemy robić coś „inaczej”. Jeśli chcemy „popchnąć” całą Europę do przodu, dzielić się tym, co wiemy i umiemy, to jest cała masa różnego rodzaju programów, które nam to umożliwiają – powiedział Marcin Kautsch.

Wyrób medyczny, rozwiązania cyfrowe i bezpieczeństwo – to podstawa

O tym, jak istotne jest właściwe dobranie technologii medycznych dla konkretnej placówki i z jakimi problemami w kontekście konkursów o środki z KPO muszą liczyć się szpitale, mówił Jakub Zaczyk.

– Polmed zrzesza ponad 140 producentów i dystrybutorów wyrobów medycznych. Dostarczają oni ponad 70% wyrobów używanych w polskich szpitalach. Rokrocznie ten rynek jest wart w naszym kraju ok. 20 mld zł. Mamy ponad 5,2 tys. podmiotów obracających wyrobami medycznymi. Tradycyjnie rozumianych wyrobów medycznych dostępnych jest w Polsce 300 tys., do tego dochodzi cały segment cyfrowy. Dla porównania – leków jest 17 tys. Dlatego Państwa rola w podejmowaniu decyzji, w ocenie tych wyrobów, jest niezmiernie ważna. Do jakiego stopnia mogą one być zintegrowane z systemami szpitalnymi, do czego mają mieć zastosowanie, jaki mają mieć poziom dostępu do danych medycznych, jak mają wpływać na to, żeby szpital mógł lepiej świadczyć usługi? To punkt wyjścia do przygotowania chociażby studium wykonalności – zwracał się do uczestników panelu Jakub Zaczyk.

Wyjaśniał również, że dziś na zakupy sprzętu należy patrzeć z uwzględnieniem jego poziomu bezpieczeństwa cyfrowego.

– Przy wszystkich inwestycjach, które będziemy teraz prowadzić, musimy mieć na względzie pewną kompleksowość. Wyrób medyczny, rozwiązania cyfrowe i bezpieczeństwo – to podstawa. Przeznaczone na ten obszar środki trzeba właściwie wykorzystać, wprowadzając innowacyjne rozwiązania cyfrowe, ale z gwarancją bezpieczeństwa, pamiętając o aktach takich jak NIS2, AI Act, Europejska Przestrzeń Wspólnych Danych, bo to wszystko będzie prowadziło do rozwoju cyfryzacji – tłumaczył.

Przewodniczący rady Polmed skomentował także termin zakończenia inwestycji w ramach KPO i problemy, z którymi szpitale z pewnością w związku z nim będą się borykać.

– KPO dotyczy wszystkich krajów europejskich. Każdy z nich czeka na sprzęt, a niektóre są jeszcze bardziej opóźnione z powodów politycznych i one mają dokładnie ten sam termin. Natomiast firmy dostarczające wyroby medyczne mają problem z dostępnością sprzętu ze względu na całą logistykę, dostęp do surowców, cła. Ale to nie wszystko. Mamy rozstrzygnięte postępowania na opiekę długoterminową dla szpitali powiatowych, onkologię, zaraz także na kardiologię, mamy Fundusz Medyczny, FEnIKS. Przyjmijmy, że 260 placówek otrzymało dofinansowania w dwóch konkursach KPO, a każda z nich będzie chciała zakupić 10 wyrobów medycznych i zintegrować je z HIS-em. To daje nam sumę 2,5 tys. wyrobów medycznych. Integracja z systemami szpitalnymi miałaby odbyć się przykładowo w dwa miesiące. Ja tego nie widzę i zajmujące się tym firmy również – zakończył Jakub Zaczyk.

Bezpieczeństwo nie tylko cyfrowe

O bezpieczeństwie pracowników ochrony zdrowia w kontekście niedawnych tragicznych wydarzeń w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie powiedział również Dariusz Rajczyk.

– To jest w tej chwili istotny problem, właściwie niewyobrażalny. Hejt, agresja wobec pracowników sektora ochrony zdrowia, i to nie tylko medycznych – to przekracza nasze wyobrażenie. My zwracaliśmy na to uwagę już wcześniej, może z racji tego, że członkiem wspierającym STOMOZ jest prof. Robert Socha, który zajmuje się bezpieczeństwem powszechnym. Na jednej z naszych pierwszych konferencji omawiał przykład tego, co wydarzyło się u naszych południowych sąsiadów. Dobrze to pamiętam, bo kiedy o tym opowiadał, wydawało się, że to nie jest możliwe. Szpital Uniwersytecki w Ostrawie, 10 grudnia 2019 r., godz. 7:00 – wchodzi pacjent, zachowuje się spokojnie, a potem wyciąga broń i zaczyna strzelać. Zginęło 8 osób, 2 osoby zostały ranne. W tej placówce wprowadzono ochronę i podobnie miało stać się w pozostałych szpitalach w Republice Czeskiej. Niestety środki finansowe na to nie pozwoliły, więc to jest działanie wybiórcze. Niszczenie autorytetów, które obserwujemy od lat, także w obszarze ochrony zdrowia, to według mnie wina naszej klasy politycznej i przyzwolenia na takie zachowania. Przykład idzie z góry. Niedawno w jednym ze szpitali pani doktor została zaatakowana przez osobę publiczną – to wszystko nie powinno mieć miejsca – podkreślał Dariusz Rajczyk.

Jakie propozycje ma STOMOZ, aby przeciwdziałać tego typu sytuacjom?

– Edukacja, nieuchronność kar i pokazywanie dobrych przykładów dotyczących ochrony zdrowia. Niestety mass media też się do tego przyczyniły – pokazuje się to, co jest złe, a nigdy to, co dobre – podsumował Rajczyk.

Szybka ścieżka postępowań i rozliczeń – jak zdążyć z KPO

W dyskusji pod hasłem „Szybka ścieżka postępowań i rozliczeń – jak zdążyć z KPO” wzięli udział przedstawiciele firm działających na rynku medycznym.

Katarzyna Kułak, Modality Sales Specialist w Philips, mówiła o tym, jakie działania mogą podjąć działy aparatury medycznej, aby lepiej przygotować się do nadchodzących postępowań w ramach KPO. Podpowiedziała też, co zrobić, aby tego typu inwestycje uwzględniały rozwój technologii.

Tadeusz Książek, prezes zarządu Klaromed, skupił się na inwestycji D1.1.2, wyjaśniając, czego dotyczy i jakie obszary działalności szpitala można w jej ramach sfinansować.

To, czy realizacja inwestycji budowlanej i jej rozliczenie jest realne w wyznaczonym terminie, ocenił Jarosław Adamek. Dyrektor handlowy w Climatic wyszczególnił też, które procedury administracyjne stanowią największe zagrożenie dla dotrzymania terminu i jaką przewagę mają nowoczesne metody realizacji inwestycji w kontekście projektów finansowanych z KPO.

Czytaj także: Dwa nabory w ramach KPO dla szpitali zakwalifikowanych do KSK