Dobra przestrzeń to lepsze wyniki. Dedykowane rozwiązania budowlane dla ochrony zdrowia

Choć o skuteczności terapii decydują przede wszystkim wiedza i doświadczenie personelu medycznego, nie bez znaczenia pozostaje otoczenie, w którym przebywa pacjent. Cisza, naturalne światło, poczucie prywatności i komfort termiczny tworzą warunki sprzyjające odpoczynkowi oraz rekonwalescencji. Jednocześnie przestrzeń szpitalna musi spełniać rygorystyczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa, higieny i funkcjonalności. Jak pogodzić te oczekiwania? Odpowiedzi można szukać w publikacji „Rozwiązania Saint-Gobain dla ochrony zdrowia”.

Szpital to miejsce, w którym codziennie zderzają się potrzeby wielu grup użytkowników. Pacjenci oczekują bezpieczeństwa i spokoju, personel medyczny potrzebuje ergonomicznego środowiska pracy, a zarządzający placówką muszą zapewnić niezawodność infrastruktury i racjonalne koszty jej utrzymania. Każda decyzja projektowa może wpływać na kilka z tych obszarów jednocześnie.

Dodatkowym wyzwaniem jest intensywność eksploatacji. Placówki medyczne funkcjonują często przez całą dobę, a ich wyposażenie i powierzchnie wykończeniowe podlegają regularnemu czyszczeniu, dezynfekcji oraz obciążeniom mechanicznym. Zastosowane technologie powinny więc spełniać aktualne wymagania techniczne, a jednocześnie zachowywać swoje właściwości przez wiele lat.

Z myślą o tak złożonych realizacjach Grupa Saint-Gobain przygotowała publikację łączącą wiedzę projektową z przykładami konkretnych systemów budowlanych. Katalog obejmuje zagadnienia dotyczące całego obiektu – od konstrukcji i przegród zewnętrznych po innowacje przeznaczone do specjalistycznych przestrzeni medycznych.

Architektura, którą się „czuje”

Na jakość pobytu w szpitalu składają się elementy, których pacjent zazwyczaj nie dostrzega. Jednym z nich jest właściwa akustyka. Urządzenia medyczne, instalacje techniczne i ruch na oddziałach generują dźwięki, które mogą utrudniać odpoczynek oraz porozumiewanie się. Ograniczenie przenikania hałasu między pomieszczeniami wymaga przegród o odpowiedniej izolacyjności. Z kolei zastosowanie materiałów dźwiękochłonnych pomaga redukować pogłos, poprawiając warunki komunikacji m.in. w gabinetach, poczekalniach czy na korytarzach.

Nie mniej istotne jest świadome wykorzystanie światła dziennego. Wpływa ono na samopoczucie, wspiera regulację rytmu dobowego i sprzyja regeneracji organizmu. Projektowanie przeszkleń powinno uwzględniać też ochronę przed przegrzewaniem pomieszczeń i dyskomfortem powodowanym przez zbyt intensywne światło słoneczne oraz potrzebę zachowania intymności.

– Dobrze zaprojektowany szpital wspiera leczenie nie tylko dzięki sprawnej organizacji, lecz także poprzez jakość przestrzeni. Pacjent nie wie, jakie rozwiązania zastosowano w ścianach czy sufitach, ale odczuwa ich efekt: może odpocząć, korzystać ze światła dziennego i zachować prywatność. Dlatego punktem wyjścia dla architekta powinny być potrzeby człowieka, a dopiero potem dobór materiałów i technologii. Spełnienie norm to podstawa, lecz miarą dobrego projektu jest również to, jak budynek służy ludziom na co dzień – mówi Katarzyna Kita, Kierownik Doradztwa Architektonicznego Saint-Gobain.

Każda strefa ma swoją specyfikę

Wymagania stawiane przestrzeniom medycznym wynikają przede wszystkim z ich przeznaczenia. Inne właściwości będą istotne w sali operacyjnej, inne w gabinecie lekarskim, a jeszcze inne w poczekalni czy na oddziale.

W pomieszczeniach zabiegowych i operacyjnych szczególną uwagę poświęca się higienie. Powierzchnie muszą umożliwiać skuteczne mycie i dezynfekcję, a zastosowane systemy powinny spełniać wymagania dotyczące szczelności oraz odporności na wilgoć i stosowane środki czyszczące. W pokojach pacjentów ważniejsze stają się natomiast warunki sprzyjające odpoczynkowi, przy zachowaniu wymaganego poziomu bezpieczeństwa. W przestrzeniach ogólnodostępnych duże znaczenie mają trwałość wykończenia, odporność na uszkodzenia i łatwość utrzymania czystości. Intensywnie użytkowane korytarze, rejestracje czy poczekalnie powinny ponadto sprzyjać swobodnemu przemieszczaniu się osób o zróżnicowanych potrzebach.

Takie rozróżnienie funkcji znalazło odzwierciedlenie w strukturze katalogu przygotowanego przez Grupę Saint-Gobain. Obok omówienia wymagań prawnych i technicznych poradnik zawiera propozycje rozwiązań dla konkretnych pomieszczeń, m.in. centralnej sterylizatorni, SOR-u, sal chorych, pracowni RTG, gabinetów zabiegowych, łazienek, apteki czy zaplecza administracyjnego. Ułatwia to odniesienie parametrów materiałów do rzeczywistych warunków ich zastosowania.

O skuteczności decyduje cały system

Dobór rozwiązań w budynkach ochrony zdrowia nie powinien ograniczać się do analizy pojedynczych wyrobów. Ta sama przegroda może jednocześnie odpowiadać za izolacyjność akustyczną, odporność ogniową i wytrzymałość mechaniczną, a w wybranych wnętrzach także za ochronę radiologiczną. Ostateczny efekt zależy zatem od właściwości kompletnego układu, sposobu montażu i prawidłowego wykonania detali.

Dobrym przykładem są zabezpieczenia stosowane w pracowniach wykorzystujących promieniowanie rentgenowskie. Publikacja opisuje systemy wykorzystujące płyty gipsowo-kartonowe laminowane blachą ołowianą, przeznaczone do wykonywania osłon radiologicznych. Ich skuteczność wymaga zachowania ciągłości zabezpieczenia – również w narożnikach, miejscach łączenia przegród oraz przy przejściach instalacyjnych.

– W budynku o charakterze medycznym wymagania nie występują osobno. Bezpieczeństwo pożarowe, higiena, trwałość i komfort muszą być zapewnione jednocześnie, a ich spełnienie zależy od właściwego doboru materiałów i przemyślanego połączenia ich w spójne rozwiązanie. Dlatego dobór pojedynczego produktu o dobrych parametrach to za mało: liczy się cały system, sposób jego zastosowania, dopracowane detale i zachowanie podczas wieloletniej eksploatacji. W katalogu prezentujemy systemy w kontekście konkretnych pomieszczeń i ich potrzeb, by ułatwić projektantom podejmowanie świadomych decyzji. Zależy nam, by proponowane rozwiązania sprawdzały się nie tylko na papierze, lecz także w codziennej pracy szpitala – podkreśla Mateusz Chyła, Project Business Development Manager w Saint-Gobain.

Wydawnictwo prezentuje szerokie portfolio rozwiązań Saint-Gobain, obejmujące m.in. izolacje, systemy ścienne i sufitowe, rozwiązania podłogowe i dachowe, specjalistyczne przeszklenia oraz hydroizolacje.

Dostępność w praktyce

Dla pacjenta z ograniczoną mobilnością przeszkodą może być zbyt wąskie przejście, śliska nawierzchnia albo brak odpowiedniego oznakowania. Osoby z niepełnosprawnościami sensorycznymi napotykają z kolei trudności związane z orientacją w budynku i komunikacją. Uwzględnienie tych potrzeb już na etapie projektu pozwala tworzyć placówki bardziej przyjazne i bezpieczne.

Istotne są nie tylko wymiary przejść czy wyposażenie łazienek, ale także czytelność przestrzeni, kontrastowe oznaczenia, dostępność wind oraz systemy wspomagające słyszenie. Poszczególne udogodnienia powinny tworzyć spójny układ, umożliwiający korzystanie z obiektu bez zbędnych przeszkód.

Saint-Gobain to zagadnienie przedstawia poprzez koncepcję „łańcucha dostępności”. Obejmuje ona cały przebieg wizyty – od uzyskania informacji o placówce i zaplanowania dojazdu, przez przemieszczanie się po obiekcie, aż po jego opuszczenie. Takie podejście traktuje dostępność jako integralny element projektowania budynku ochrony zdrowia.

Jakość projektu w perspektywie wieloletniej eksploatacji

Inwestycja w infrastrukturę medyczną powinna być oceniana przez pryzmat późniejszego użytkowania, a nie tylko kosztów realizacji. Odpowiednia izolacyjność cieplna, parametry przeszkleń czy zabezpieczenie instalacji przed stratami energii mogą wpływać na efektywność energetyczną. Równie istotne pozostają trwałość materiałów, ich odporność na intensywne użytkowanie oraz możliwość właściwego utrzymania przez wiele lat.

Do kryteriów projektowych dochodzi wpływ na środowisko. Grupa Saint-Gobain w swojej publikacji przedstawia informacje dotyczące ponownego wykorzystania surowców w procesie produkcji materiałów. Dane te są uwzględniane w deklaracjach środowiskowych EPD, które dostarczają zweryfikowanych informacji na temat wpływu produktów na środowisko, pomocnych przy podejmowaniu decyzji materiałowych.

Katalog „Rozwiązania Saint-Gobain dla ochrony zdrowia” stanowi źródło wiedzy dla osób odpowiedzialnych za projektowanie, budowę i modernizację placówek medycznych. Łącząc perspektywę architektów, inwestorów i użytkowników, pomaga spojrzeć na obiekt medyczny jako całość, w której decyzje techniczne mają bezpośrednie przełożenie na jakość codziennego funkcjonowania.

Bo dobra przestrzeń to lepsze wyniki – kiedy światło, cisza i komfort pracują na rzecz człowieka, przestrzeń staje się częścią procesu powrotu do zdrowia.

Więcej informacji: https://www.saint-gobain.pl/rozwiazania/ochrona-zdrowia.