Wyniki przełomowego projektu badawczego „Mapa mikrobiomu Polski” trafiają do komercjalizacji

Wyniki pionierskiego projektu badawczego „Mapa mikrobiomu Polski”, realizowanego przez Instytut Chemii Bioorganicznej PAN we współpracy z firmą Ardigen, zostały pod koniec września 2025 r. zakupione przez firmę Onebiome. To pierwszy tego typu zbiór danych mikrobiologicznych i genetycznych opisujących polską populację w takiej skali i pierwszy krok do komercyjnego wykorzystania wiedzy o mikrobiomie w diagnostyce i medycynie spersonalizowanej.

Projekt „Mapa mikrobiomu Polski” miał na celu stworzenie kompleksowego, referencyjnego zbioru informacji na temat flory bakteryjnej jelit mieszkańców Polski – przede wszystkim populacji osób zdrowych, jak i pacjentów onkologicznych poddanych immunoterapii. To pierwszy tego rodzaju zasób danych w kraju, który łączy dane mikrobiologiczne (mikrobiom), genetyczne i fenotypowe.

Zebrany materiał badawczy ma ogromną wartość dla nauki i przemysłu, stanowiąc punkt odniesienia dla przyszłych badań klinicznych i rozwojowych w obszarze zdrowia jelitowego. Zestaw ten pozwala na dogłębne zrozumienie roli mikrobioty jelitowej w zdrowiu i chorobie oraz umożliwia rozwój spersonalizowanych terapii, probiotyków czy diagnostyki opartej na charakteryzacji mikrobiomu.

Rola partnerów projektu: nauka i technologia

Instytut Chemii Bioorganicznej PAN odpowiadał za projekt badawczy i eksperymentalny: prowadził proces rekrutacji uczestników, pobierania i przetwarzania próbek biologicznych, a także analizy laboratoryjne (m.in. sekwencjonowanie materiału genetycznego i metagenomicznego). Dzięki zapleczu naukowemu i doświadczeniu ICHB PAN możliwe było zbudowanie reprezentatywnego zbioru danych o populacji polskiej.

Firma Ardigen pełniła rolę partnera technologicznego: opracowała infrastrukturę bioinformatyczną, zajęła się analizą danych metagenomicznych, integracją danych wielowymiarowych (multi-omics) oraz stworzeniem protokołów analitycznych, które umożliwiają dalszą rozbudowę zbioru o nowe podzbiory, np. dane od pacjentów onkologicznych.

– „Mapa mikrobiomu Polski” to nie tylko zestaw danych. To gotowa platforma do dalszego rozwoju produktów diagnostycznych i terapeutycznych w oparciu o dane populacyjne. Jesteśmy dumni, że nasza firma mogła odegrać kluczową rolę w budowie tej bazy wiedzy – komentuje dr Kaja Milanowska-Zabel z Ardigen.

Krok w stronę wdrożenia: Onebiome nowym właścicielem wyników projektu

Zakup wyników przez firmę Onebiome to pierwszy krok w kierunku ich komercyjnego wykorzystania.

– Dla nas to moment symboliczny – wyniki projektu naukowego, który przez ostatnie lata rozwijał wiedzę o polskim mikrobiomie, teraz otrzymują praktyczne zastosowanie. To właśnie jest drugie życie „Mapy mikrobiomu Polski” – przejście od nauki do realnych produktów wspierających zdrowie i profilaktykę – mówi prof. Paweł Łabaj, współzałożyciel i członek zarządu Onebiome.

Zakupione przez Onebiome wyniki prac badawczo-rozwojowych zostaną wykorzystane w ramach rozwoju nowoczesnych usług i produktów spółki, w tym w projektach z zakresu personalizowanej analizy mikrobiomu, biobankowania oraz długofalowego monitorowania zmian mikrobioty jelitowej. Dzięki temu możliwe będzie wykorzystanie wiedzy naukowej w praktyce klinicznej i konsumenckiej – zarówno w profilaktyce zdrowotnej, jak i dietetyce spersonalizowanej.

„Mapa mikrobiomu Polski” to:

• pierwsze tak kompleksowe narzędzie dla naukowców i firm biomedycznych w Polsce,
• punkt odniesienia dla badań nad rolą mikrobiomu w różnych jednostkach chorobowych,
• fundament dla przyszłych produktów z zakresu diagnostyki, medycyny spersonalizowanej i terapii mikrobiotycznych.

– Każdy z nas nosi w sobie ekosystem większy i bardziej złożony niż dżungla tropikalna – tylko że ukryty w jelitach. W „Mapie mikrobiomu Polski” po raz pierwszy skatalogowaliśmy ten mikrokosmos na poziomie naszej populacji. Teraz ta wiedza przestaje być zamknięta w publikacjach naukowych. Zaczyna pracować dla pacjentów, lekarzy i innowatorów. To prawdziwa translacja nauki do rzeczywistości – podsumowuje prof. Anna Philips z ICHB PAN, kierownik projektu.

Projekt był finansowany ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w partnerstwie międzysektorowym łączącym naukę z przemysłem. Jego rezultaty pokazują, jak skuteczna może być współpraca między instytutem naukowym PAN, firmą technologiczną i podmiotem komercyjnym. Wartość projektu wyniosła 6 330 702,84 zł, a wartość dofinansowania NCBiR 5 594 334,98 zł.

Źródło: Polska Akademia Nauk

Czytaj także: Adamed Pharma otworzył nowe centrum badawczo-rozwojowe