Przymus medyczny – wpływ epidemii zakażeń... - dlaszpitali.pl

Wpływ epidemii zakażeń koronawirusem na działalność leczniczą – przymus medyczny

opm-epidemia-zakazen-koronawirusem-dzialalnosc-lecznicza-przymus-medyczny
fot. iStock

W wyjątkowych sytuacjach prawo przewiduje udzielanie świadczeń zdrowotnych bez zgody pacjenta, a nawet wbrew jego woli – w ramach przymusu medycznego. Jest on stosowany m.in. w związku z chorobami zakaźnymi. Formami szeroko rozumianego przymusu medycznego, które mają istotne znaczenie w kontekście epidemii, są: kwarantanna, nadzór sanitarno-epidemiologiczny, hospitalizacja i izolacja.

W Polsce, podobnie jak w innych państwach, występuje epidemia zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2. Epidemia oznacza wystąpienie na danym obszarze zakażeń lub zachorowań na chorobę zakaźną w liczbie wyraźnie większej niż we wcześniejszym okresie albo wystąpienie zakażeń lub chorób zakaźnych dotychczas niewystępujących. Choroba zakaźna to choroba, która została wywołana przez biologiczny czynnik chorobotwórczy. Natomiast zakażenie to wniknięcie do organizmu i rozwój w nim biologicznego czynnika chorobotwórczego. Na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 433) od 14 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan ten został odwołany z dniem 20 marca, natomiast na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) od 20 marca do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii. Zapis ten nadal obowiązuje (według stanu prawnego z czasu pisania artykułu, tj. koniec maja). Stan epidemii oznacza sytuację prawną wprowadzoną na danym obszarze w związku z wystąpieniem epidemii w celu podjęcia określonych w Ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych dla zminimalizowania skutków epidemii. Wprowadzenie stanu epidemii skutkuje różnymi ograniczeniami dla życia społecznego, a także istotnie wpływa na działalność leczniczą. Obecna sytuacja powoduje dynamiczne zmiany polskiego prawa, w tym dotyczącego właśnie działalności leczniczej.

W Polsce problematykę zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych u ludzi reguluje od lat Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1239) zwana w skrócie u.z.z.z.ch.z. Przepisy powyższej ustawy stosuje się do zakażeń i chorób zakaźnych, których wykaz jest określony w załączniku do przedmiotowej ustawy, oraz biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących te zakażenia i choroby. W powyższym wykazie nie wymieniono zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Jednakże, w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej innych niż wymienione w powyższym wykazie, Minister Zdrowia może ogłosić w drodze rozporządzenia zakażenie lub chorobę zakaźną oraz, o ile jest znany, wywołujący je biologiczny czynnik chorobotwórczy. Na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 lutego 2020 r. w sprawie zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 od dnia 28 lutego 2020 r. zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 zostało objęte przepisami Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Dlatego też zasady i instytucje prawne od lat uregulowane w tym dokumenciemogą być w pełni stosowane w obecnej sytuacji. W trakcie trwania epidemii powyższa ustawa była kilka razy nowelizowana oraz były wydawane do niej nowe rozporządzenia wykonawcze (Ministra Zdrowia, Rady Ministrów). Wpływ na ograniczenia w zakresie prowadzenia działalności leczniczej mają przede wszystkim rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii m.in. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 878).

Ponadto na działalność leczniczą w czasie epidemii mają wpływ przepisy Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374). Zgodnie z powyższą ustawą świadczenia opieki zdrowotnej, w tym transportu sanitarnego, wykonywane w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, są udzielane przez podmioty wykonujące działalność leczniczą lub lekarzy i lekarzy dentystów, wpisanych do wykazu, opracowywanego przez właściwego miejscowo dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w porozumieniu z wojewodą. Przy umieszczaniu podmiotów w powyższym wykazie uwzględnia się potrzeby wynikające z zabezpieczenia dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa, a także strukturę organizacyjną tych podmiotów, rodzaj wykonywanej działalności leczniczej oraz zasoby kadrowe i sprzętowe. Wykaz podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym w drodze obwieszczenia wojewody oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Narodowego Funduszu Zdrowia.

Czytaj także: Epidemia zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2 w Polsce – aspekty prawne

Komentarze

Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Korzystanie z naszych stron internetowych bez zmiany ustawień przeglądarki dotyczących plików cookies oznacza, że zgadzacie się Państwo na umieszczenie ich w Państwa urządzeniu końcowym. Więcej szczegółów w Polityce prywatności.