Zaawansowana praktyka pielęgniarska coraz bliżej

Polski system ochrony zdrowia stoi przed poważnymi wyzwaniami: starzejącym się społeczeństwem i ograniczonymi zasobami kadrowymi. W odpowiedzi coraz częściej mówi się o zaawansowanej praktyce pielęgniarek, szczególnie w podstawowej opiece zdrowotnej i ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. WHO podkreśla, że w krajach Europy Zachodniej, gdzie zaawansowana praktyka pielęgniarska jest dobrze rozwinięta, pielęgniarki realizują nawet 30-40% świadczeń POZ. Dla porównania zaawansowana praktyka pielęgniarska w Polsce obejmuje zaledwie 3% pielęgniarek.

Jak wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia, zaawansowana praktyka pielęgniarska staje się coraz bardziej powszechna na świecie. W 2025 r. ok. 62% państw deklarowało wdrożenie zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej, podczas gdy w 2020 r. było to 53%. Dane te pokazują globalny trend polegający na rozszerzaniu kompetencji pielęgniarek. Dotyczy to szczególnie leczenia chorób przewlekłych, zapobiegania chorobom i monitorowania terapii. To ważne, ponieważ społeczeństwa się starzeją. Według prognoz WHO do 2030 r. co szósta osoba na świecie będzie miała więcej niż 60 lat.

Zaawansowana praktyka coraz bliżej wdrożenia

– Na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym ma obecnie miejsce badanie obserwacyjne dotyczące wprowadzania cewników centralnych przez żyłę obwodową (PICC) przez wykwalifikowany zespół pielęgniarski. Celem pilotażu jest obiektywna ocena skuteczności i bezpieczeństwa stosowanych procedur. Równolegle obserwowany jest wyraźny trend rozwoju interdyscyplinarnych zespołów infuzyjnych w kolejnych placówkach, integrujących kompetencje pielęgniarek i lekarzy. Zespoły te odpowiadają nie tylko za wprowadzanie dostępów naczyniowych, lecz również za edukację personelu, działalność konsultacyjną oraz monitorowanie terapii infuzyjnej. Realizacja setek procedur rocznie w ramach takiego modelu organizacyjnego przekłada się na poprawę jakości opieki, standaryzację praktyki klinicznej oraz potencjalną redukcję powikłań i kosztów związanych z dostępami naczyniowymi – podkreśla dr n. med i n. o zdr. Maciej Latos, prezes Towarzystwa Pielęgniarstwa Infuzyjnego, ekspert Koalicji na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali.

Przykłady takich działań jednoznacznie pokazują, że istnieje pilna potrzeba systemowego uregulowania zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej.

– Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych postuluje wprowadzenie rozwiązań prawnych, które pozwolą w pełni wykorzystać potencjał i kompetencje pielęgniarek, szczególnie w obszarach wymagających wysokiej wiedzy specjalistycznej. Odpowiednie regulacje przekładają się na bezpieczeństwo pacjentów, uporządkują zakres kompetencji i odpowiedzialności oraz umożliwią dalszy rozwój interdyscyplinarnych zespołów terapeutycznych – wskazuje dr n. med i n. o zdr. Andrzej Tytuła, wiceprezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

Pacjent w centrum zmian

Zaawansowana praktyka pielęgniarska jest powiązana z poprawą dostępu do opieki, jej jakości oraz odpowiedzią systemów zdrowia na zmieniające się potrzeby pacjentów.

– Dzięki zaawansowanej praktyce pielęgniarek lekarze zyskują czas i mogą przyjąć kolejnego pacjenta, wymagającego jego kompetencji – podkreśla dr Tytuła.

– Rozwój zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej to przede wszystkim szansa na poprawę bezpieczeństwa pacjentów i sprawniejsze funkcjonowanie całego systemu ochrony zdrowia. Pielęgniarki z odpowiednimi kompetencjami mogą szybciej reagować na potrzeby pacjentów. Mogą też efektywnie koordynować opiekę, co przekłada się na lepsze wyniki leczenia i większe bezpieczeństwo w szpitalach – dodaje dr Latos.

Polskie doświadczenia pilotażowe oraz rosnące zainteresowanie tym modelem pracy pokazują, że zaawansowana praktyka pielęgniarska jest nie tylko potrzebna, ale coraz bliższa realnego wdrożenia systemowego.

Źródło: informacja prasowa

Czytaj także: WUM jako pierwszy w Polsce sprawdza, jak personel pielęgniarski radzi sobie z implantacją cewników PICC