Pierwszy w regionie zabieg PIPAC w Szpitalu Wojewódzkim w Poznaniu

31 lipca 2025 roku w Szpitalu Wojewódzkim w Poznaniu zespół pod kierownictwem prof. dr. hab. n. med. Dawida Murawy przeprowadził pierwszy w regionie zabieg PIPAC (Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy) – innowacyjnej metody leczenia przerzutów nowotworowych do otrzewnej. To przełomowy moment dla pacjentów z zaawansowanymi nowotworami jamy brzusznej, którzy dotychczas mieli ograniczony dostęp do tej formy terapii.

Pierwsze zabiegi PIPAC w Polsce zostały wykonane 10 maja 2017 roku w Centrum Onkologii w Bydgoszczy przez zespół prof. Wojciecha Zegarskiego i dr. Macieja Nowackiego, we współpracy z twórcą metody – prof. Marcem Reymondem z Niemiec. Mimo obiecujących rezultatów procedura nie została włączona do standardów leczenia onkologicznego w kraju ze względu na wysokie koszty systemu importowanego z USA. Od tamtego czasu nie była stosowana w żadnym polskim ośrodku – aż do teraz. Najbliższe placówki oferujące PIPAC znajdują się w Berlinie, jednak wielu pacjentów decydowało się na leczenie komercyjne w szpitalach w Izraelu.

Nowoczesna technologia i europejskie doświadczenia

W poznańskim szpitalu do przeprowadzenia zabiegu zakwalifikowano czterech pacjentów. Zastosowany system to alternatywne europejskie rozwiązanie, wyprodukowane w Czechach i z powodzeniem stosowane w ośrodku w Pradze. W czerwcu 2025 roku prof. Murawa odwiedził czeską klinikę, gdzie uczestniczył w zabiegach i zapoznał się z technologią opracowaną przez południowych sąsiadów.

PIPAC to innowacyjna forma chemioterapii, podawanej laparoskopowo w postaci ciśnieniowego aerozolu bezpośrednio do jamy otrzewnej. Taka forma aplikacji pozwala na lepszą penetrację leku w tkankach nowotworowych, co może zwiększyć skuteczność terapii przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych. Ma to szczególne znaczenie u pacjentów w stanie paliatywnym, dla których standardowe metody leczenia bywają zbyt obciążające lub nieskuteczne.

Indywidualizacja terapii i wybór odpowiedniej metody leczenia

Metoda PIPAC jest stosowana przede wszystkim u chorych z przerzutami raka żołądka, jelita grubego, jajnika oraz innych nowotworów jamy brzusznej, u których nie można już przeprowadzić radykalnego leczenia operacyjnego.

W części przypadków możliwe jest chirurgiczne usunięcie wszystkich widocznych ognisk choroby – tzw. cytoredukcja (CRS). W takich sytuacjach najskuteczniejszą formą terapii pozostaje połączenie CRS z chemioterapią dootrzewnową w warunkach hipertermii (HIPEC), czyli podaniem podgrzanego leku (około 42°C) bezpośrednio do jamy brzusznej. Ten sposób leczenia stanowi obecnie standard przy ograniczonym rozsiewie nowotworowym.

Aby właściwie dobrać terapię, lekarze stosują skalę PCI (Peritoneal Cancer Index), która pozwala ocenić stopień zaawansowania choroby w obrębie jamy brzusznej. Im niższy wynik PCI, tym większe szanse na skuteczne leczenie operacyjne z użyciem HIPEC. W przypadku wysokiego PCI lub braku możliwości wykonania zabiegu chirurgicznego, metoda PIPAC staje się cenną i mniej obciążającą alternatywą.

Wprowadzenie zabiegów PIPAC w Szpitalu Wojewódzkim w Poznaniu to istotny krok w kierunku zapewnienia nowoczesnych, skutecznych i dostępnych terapii onkologicznych. Dla wielu pacjentów oznacza to realną szansę na wydłużenie życia, poprawę jego jakości i zmniejszenie objawów związanych z chorobą nowotworową.

Źródło: Szpital Wojewódzki w Poznaniu

Czytaj także: Prof. Dawid Murawa: Wycena procedur zabiegowych w chorobach nowotworowych jest za niska!