Helicobacter pylori – charakterystyka, chorobotwórczość oraz diagnostyka zakażenia - dlaszpitali.pl dlaszpitali.plHelicobacter pylori – charakterystyka, chorobotwórczość oraz diagnostyka zakażenia - dlaszpitali.pl

Helicobacter pylori – charakterystyka, chorobotwórczość oraz diagnostyka zakażenia

opm-dlaszpitali-helicobacter-pylori
fot. iStock

Zakażenie Helicobacter pylori uznawane jest za najbardziej rozpowszechnione zakażenie w całej ludzkiej populacji. Głównym rezerwuarem tego drobnoustroju jest człowiek. Dotyczy wszystkich regionów świata i występuje u ponad 50% żyjącej ludności.

Helicobacter pylori to Gram-ujemna bakteria o spiralnym kształcie, która kolonizuje błonę śluzową żołądka, a dzięki wykształceniu specjalnych mechanizmów jest w stanie przetrwać w tak niekorzystnych warunkach jak kwaśne pH . Zakażenie H. pylori jest głównym czynnikiem etiologicznym wrzodów żołądka i innych schorzeń przewodu pokarmowego. W diagnostyce Helicobacter pylori stosuje się metody inwazyjne i nieinwazyjne (1,2,3). Celem pracy jest charakterystyka H. pylori, jej chorobotwórczość oraz diagnostyka zakażenia.

Zakażenie Helicobacter pylori uznawane jest za najbardziej rozpowszechnione zakażenie w całej ludzkiej populacji. Głównym rezerwuarem tego drobnoustroju jest człowiek. Dotyczy wszystkich regionów świata i występuje u ponad 50% żyjącej ludności. H. pylori jest pierwszym potwierdzonym kancerogenem bakteryjnym, jak również głównym czynnikiem etiologicznym wrzodów żołądka i innych schorzeń przewodu pokarmowego. Do zakażenia dochodzi we wczesnym dzieciństwie, najczęściej przed 12 rokiem życia pacjenta. Zarażać mogą się również osoby dorosłe. Istotnym czynnikiem ryzyka przenoszenia H. pylori są złe warunki socjalno-ekonomiczne. Rozprzestrzenia się za pośrednictwem wydzielin: ślina, wymiociny. Jako wrota wniknięcia bakterii do organizmu wymienia się drogę oralno-oralną i fekalno-oralną. Inną możliwością przenoszenia drobnoustroju może być zanieczyszczona woda, bakteria ta może występować w formie tzw. przetrwalników. Udowodniono, iż bakteria jest wydalana z kałem, w wodzie przechodzi w formę przetrwałą. Po dostaniu się do przewodu pokarmowego w żołądku może przekształcić się w formę zdolną do wzrostu (1,2). Helicobacter pylori jest Gram-ujemną pałeczką o spiralnym kształcie. Określana jest jako bakteria wędrująca, posiada od 4 do 6 rzęsek na jednym z biegunów, które umożliwiają jej swobodny ruch przez przewód pokarmowy. Jest bakterią beztlenową, wymagającą do wzrostu dwutlenku węgla. Na powierzchni H. pylori występuje warstwa glikokaliksu, która zapewnia jej hydrofobowość i ujemny ładunek. H. pylori najczęściej kolonizuje w śluzówce żołądka, gdzie mamy do czynienia z kwaśnym środowiskiem. W tym pH, warstwa glikokaliksu zostaje częściowo usunięta, co umożliwia tej bakterii przyleganie do komórek nabłonka żołądka (3). Lipopolisachard (LPS) H. pylori składa się z lipidu A, oligosacharydowego rdzenia i łańcucha bocznego O. Łańcuch boczny O może podszywać się pod antygeny układu Lewis występujące na krwinkach czerwonych. Jest to jeden z mechanizmów ułatwiających bakterii przebywanie w organizmie bez pobudzania układu odporności. LPS umożliwia też adaptację tej bakterii w błonie śluzowej żołądka poprzez swoją zdolność do zmienności genetycznej (4). Bakteria również wydziela toksynę wakuolizującą, która kodowana jest przez geny vacA i jej rolą jest niszczenie komórek nabłonka żołądka (5). H. pylori wytwarza także ureazę, a jej funkcja to ochrona bakterii w kwaśnym środowisku soku żołądkowego (6).

Na świecie najwyższy współczynnik zakażenia H.pylori występuje w Afryce (ok. 70%), Ameryce Południowej (69%) i w Azji Zachodniej (65%) (2).

W Polsce współczynnik zakażenia H. Pylori jest wysoki. Dane epidemiologiczne z naszego kraju informują, iż zakażonych może być nawet około 84% osób dorosłych i 32% osób do 18 roku życia (7).

Objawy choroby

Helicobacter pylori jest czynnikiem patogenetycznym choroby wrzodowej. U części pacjentów zakażonych tą bakterią nie pojawiają się żadne objawy, co związane jest z niską wirulencją szczepów bakteryjnych, predyspozycją genetyczną czy czynnikami środowiskowymi. Znane są trzy fenotypy zakażenia. W populacji ogólnej przeważa fenotyp łagodnego zapalenia błony śluzowej żołądka, które przebiega bez istotnych zmian w wydzielaniu kwasu solnego i nie jest związany z poważnymi konsekwencjami chorobowymi. Kolejny rodzaj to fenotyp choroby wrzodowej. Występuje u około 10% pacjentów i związany jest ze zmianami zapalnymi w części przedodźwiernikowej żołądka oraz zwiększeniem wydzielania gastryny i kwasu solnego. U chorych z fenotypem wrzodowym i czynnikami uszkadzającymi błonę śluzową żołądka występują wrzody dwunastnicy lub żołądka (8,9). Ostatni fenotyp związany jest występowaniem nowotworu złośliwego żołądka. Charakteryzuje się występowaniem zapalenia trzonu żołądka, zanikiem błony śluzowej oraz zmniejszonym wydzielaniem kwasu solnego. Zmiany anatomiczne oraz zaburzenia czynnościowe predysponują do rozwoju nowotworu złośliwego żołądka u 1-2% pacjentów. Do najczęściej występujących objawów zakażenia Helicobacter pylori należą ból brzucha, nudności, wymioty. Przewlekłe zapalenie żołądka powoduje występowanie objawów nasilających się podczas stresu oraz pod wpływem innych czynników uszkadzających błonę śluzową żołądka takich jak palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, czy leków. Do objawów zapalenia żołądka i dwunastnicy należą również ból w nadbrzuszu i uczucie dyskomfortu, wzdęcia oraz odbijanie. Objawy najczęściej występują okresowo (8,9,10).

Czytaj też: Małopłytkowość kobiet ciężarnych

Komentarze

Sklep

OPM – Ogólnopolski Przegląd Medyczny nr 3/2024

OPM – Ogólnopolski Przegląd Medyczny nr 3/2024

46,00 zł

zawiera 8% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz
Szpital XXI wieku – rozwiązania projektowe i infrastrukturalne

Szpital XXI wieku – rozwiązania projektowe i infrastrukturalne

150,00 zł

zawiera 5% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz
Szpital XXI wieku – aparatura medyczna i wyposażenie

Szpital XXI wieku – aparatura medyczna i wyposażenie

126,00 zł

zawiera 5% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz
OPM KATALOG ROCZNY 2024 – Poradnik Inżyniera Klinicznego

OPM KATALOG ROCZNY 2024 – Poradnik Inżyniera Klinicznego

52,00 zł

zawiera 8% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz
Poznaj nasze serwisy

Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Korzystanie z naszych stron internetowych bez zmiany ustawień przeglądarki dotyczących plików cookies oznacza, że zgadzacie się Państwo na umieszczenie ich w Państwa urządzeniu końcowym. Więcej szczegółów w Polityce prywatności.