Ochrona przed promieniowaniem w radiologii. Prawo i rzeczywistość - dlaszpitali.pl

Ochrona przed promieniowaniem w radiologii. Prawo i rzeczywistość

OPM_3_22_Ryszard_Kowski_ochrona_W_RADIOLOGII_iStock-1204177559
fot. iStock

Podstawowym dokumentem regulującym wszelkie kontakty człowieka z promieniowaniem jonizującym jest Ustawa Prawo atomowe. Jej najnowsza wersja, obowiązująca od 2019 roku, została stworzona na podstawie Dyrektywy Rady Europy 2013/59/EURATOM.

Książki, artykuły, przepisy, instrukcje postępowania i wiele, wiele innych dokumentów traktujących o promieniowaniu jonizującym zapełniłyby całkiem pokaźną bibliotekę z niepoliczalną ilością półek. Ten artykuł będzie ciut, ciut przekorny. Bo też i czasów ciekawych (mam tu na myśli prawo i rzeczywistość ochrony radiologicznej) doczekaliśmy. I będzie dotyczył jedynie tych przepisów, które bezpośrednio oddziałują na stosowanie promieniowania jonizującego w celach medycznych, głównie w zakresie radiologii i radiologii zabiegowej.

Prawo

Na początek hierarchia prawa w Polsce. To bardzo ważne, bo każdy akt niższego rzędu musi być zgodny z aktem rzędu wyższego. Oczywiście to układ uproszczony, wymieniam tylko te dokumenty, które dotyczą promieniowania. Najwyższym aktem prawnym jest ustawa. Ustawę uchwala parlament. Następne w kolejności jest rozporządzenie. Rozporządzenia wydaje Rada Ministrów, Prezes Rady Ministrów lub Minister. To tzw. dokument wykonawczy. Wydaje się to klarowne i proste.

Jednak przy tworzeniu prawa ważniejsze od tego, kto wydaje (czyli praktycznie tylko podpisuje), jest to, kto przygotowuje i opiniuje poszczególne dokumenty. A po ich stworzeniu – kto je interpretuje. I tu pojawiają się dwa niezwykle znaczące pojęcia: litera prawa i duch prawa.

Nie chcę przedłużać tego wstępu, dość powiedzieć, że w zespołach przygotowujących akty prawne są prawnicy i urzędnicy, ale brak jest praktyków, osób, których tworzone prawo będzie bezpośrednio dotyczyło. Ma to swoje, często niestety poważne, konsekwencje.

Tworzenie prawa

Podstawowym dokumentem regulującym wszelkie kontakty człowieka z promieniowaniem jonizującym jest Ustawa Prawo atomowe. Jej najnowsza wersja, obowiązująca od 2019 roku, została stworzona na podstawie Dyrektywy Rady Europy 2013/59/EURATOM. Od tego czasu sukcesywnie tworzone są akty wykonawcze, czyli rozporządzenia. Kto ma je wydać i w jakim czasie – zostało to określone w ustawie. A kto je przygotowuje? Głównie trzy instytucje: Państwowa Agencja Atomistyki, Główny Inspektorat Sanitarny oraz Krajowe Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia. Jakie etapy, z grubsza rzecz biorąc, przechodzi taki dokument?

Nie każdy przechodzi przez wszystkie, a jest ich 13:

  1. Zgłoszenie lobbingowe
  2. Uzgodnienia (wewnątrzresortowe i międzyresortowe)
  3. Konsultacje publiczne (na ogół jest to bardzo krótki czas i przytłaczająca większość zgłaszanych na tym etapie uwag jest odrzucana)
  4. Opiniowanie
  5. Komitet Rady Ministrów do Spraw Cyfryzacji
  6. Komitet Społeczny Rady Ministrów
  7. Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów
  8. Stały Komitet Rady Ministrów
  9. Komisja Prawnicza
  10. Potwierdzenie projektu przez Stały Komitet Rady Ministrów
  11. Notyfikacja (niektóre dokumenty muszą przejść przez ten etap, który „dzieje się” w Brukseli)
  12. Skierowanie projektu do podpisu
  13. Skierowanie aktu do ogłoszenia (w Dzienniku Ustaw).

Niektóre projekty przechodzą jeszcze przez dodatkowe etapy. Wydawałoby się, że ścieżka ta zapewnia właściwy tok tworzenia prawa. Przypatrzmy się, jaki efekt uzyskujemy w ochronie radiologicznej.

W zespołach tworzących projekty rozporządzeń nie ma osób, które bezpośrednio będą podlegały tworzonemu prawu. Niepraktykowane są też konsultacje z takimi osobami. Na dokładkę zespoły te pracują bez współpracy i konsultacji między sobą, a przecież często tworzony dokument ma daleko posunięte interakcje z aktami tworzonymi przez inny zespół.

Z punktu widzenia każdej z instytucji opracowujących projekty, są one jednolite i porządkujące. Niestety, gdy zaczyna się ich stosowanie – wychodzą konflikty, czasami bardzo trudne (lub wręcz niemożliwe) do rozwiązania. Na co dzień muszą się z tym borykać Inspektorzy Ochrony Radiologicznej. Od września ubiegłego roku (gdy weszła w życie część rozporządzeń) codzienność zawodowa IOR-ów stała się trudnym wyzwaniem.

Czytaj też: Dekontaminacja i dezynfekcja pomieszczeń, w których zainstalowany jest sprzęt elektroniczny

Komentarze

Sklep

OPM – Ogólnopolski Przegląd Medyczny nr 3/2022

OPM – Ogólnopolski Przegląd Medyczny nr 3/2022

39,00 zł

zawiera 8% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz
Szpital XXI wieku – aparatura medyczna i wyposażenie

Szpital XXI wieku – aparatura medyczna i wyposażenie

126,00 zł

zawiera 5% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz
Blok operacyjny XXI wieku – organizacja i funkcjonowanie

Blok operacyjny XXI wieku – organizacja i funkcjonowanie

126,00 zł

zawiera 5% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz
OPM KATALOG ROCZNY 2022 – Poradnik Inżyniera Klinicznego

OPM KATALOG ROCZNY 2022 – Poradnik Inżyniera Klinicznego

32,00 zł

zawiera 8% VAT, bez kosztów dostawy

Kup teraz

Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Korzystanie z naszych stron internetowych bez zmiany ustawień przeglądarki dotyczących plików cookies oznacza, że zgadzacie się Państwo na umieszczenie ich w Państwa urządzeniu końcowym. Więcej szczegółów w Polityce prywatności.