Szpitale wciąż czekają na pieniądze. NFZ bez deklaracji w sprawie nadwykonań

NFZ niemal zakończył rozliczenia świadczeń nielimitowanych za 2025 r., ale wciąż nie deklaruje, czy i w jakim zakresie zapłaci za nadwykonania limitowane. Tymczasem dane ze szpitali powiatowych pokazują narastający, systemowy problem niedofinansowania.

Narodowy Fundusz Zdrowia rozliczył świadczenia nielimitowane za 2025 r. na kwotę ponad 22 mld zł. Do pełnego uregulowania pozostaje ok. 30 mln zł, co – jak podkreślają przedstawiciele Funduszu – wynika głównie z kwestii administracyjnych i końcowego bilansowania umów.

W przypadku świadczeń nielimitowanych NFZ ma ustawowy obowiązek zapłaty w 100%. Inaczej jest jednak z nadwykonaniami w zakresach limitowanych – tu nadal brak jednoznacznych deklaracji. Jak przyznał wiceprezes NFZ Marek Augustyn podczas posiedzenia parlamentarnego zespołu dotyczącego szpitali powiatowych, ich finansowanie będzie możliwe „w miarę dostępności środków”. Stawka dygresywna wynosi średnio 60%, natomiast ostateczne decyzje mogą różnić się w zależności od sytuacji finansowej oddziałów wojewódzkich.

Częściowym wsparciem dla systemu była przekazana na początku roku dotacja budżetowa w wysokości 4 mld zł. Ponad 1,7 mld zł przeznaczono na pokrycie zaległych świadczeń nielimitowanych, a część środków zasili także finansowanie świadczeń w 2026 r.

Rosnące straty szpitali powiatowych – wnioski z analizy ZPP

Równolegle dane ze szpitali powiatowych pokazują pogłębiający się kryzys finansowy. Z analizy przygotowanej przez Związek Powiatów Polskich, a przedstawionej w trakcie posiedzenia przez Mateusza Jabłońskiego, obejmującej 207 placówek, wynika, że:

• łączna strata przekroczyła 1,8 mld zł (ok. 30% więcej niż rok wcześniej),
• aż 91% szpitali powiatowych generuje stratę na działalności podstawowej,
• tylko 19 placówek osiągnęło dodatni wynik,
• koszty działalności przekroczyły 30,8 mld zł, z czego niemal połowę stanowią wynagrodzenia.

Szpitale pozostają silnie uzależnione od finansowania publicznego – środki z NFZ odpowiadają średnio za ok. 94% ich przychodów. Przy braku alternatywnych źródeł finansowania i rosnących kosztach działalności oznacza to dużą wrażliwość na decyzje płatnika.

Eksperci wskazują, że obecna sytuacja nie jest efektem pojedynczych problemów, lecz trwałego niedopasowania poziomu finansowania do realnych kosztów funkcjonowania placówek. W praktyce oznacza to, że większość szpitali powiatowych nie jest w stanie samodzielnie osiągnąć równowagi finansowej.

Choć rozliczenia za 2025 r. są na finiszu, brak jasnych decyzji w sprawie nadwykonań limitowanych oraz utrzymująca się presja kosztowa sprawiają, że sytuacja finansowa szpitali pozostaje niepewna.

Źródło: rynekzdrowia.pl

Czytaj także: Od kwietnia 50-60% stawki za nadwykonania w diagnostyce