Szpital przyszłości: kluczowe wyzwania, infrastruktura krytyczna i bezpieczeństwo pacjenta

XI Konferencja „Szpital XXI wieku – zaprojektuj, wybuduj, wyposaż” odbyła się w Szklarskiej Porębie 29 i 30 września 2026 r.  To wydarzenie poświęcone nowoczesnym rozwiązaniom technologicznym, organizacyjnym i inwestycyjnym w ochronie zdrowia.

Współczesne budownictwo medyczne stoi na pograniczu zaawansowanej technologii, rygorystycznych wymogów prawnych i dynamicznie rozwijającej się medycyny. Organizacja nowoczesnej placówki leczniczej wymaga dziś ścisłej współpracy wielodyscyplinarnych zespołów – od lekarzy i kadry zarządzającej, po inżynierów, architektów oraz ekspertów ds. zamówień publicznych.

Odpowiedzią na te wyzwania była XI Konferencja „Szpital XXI wieku – zaprojektuj, wybuduj, wyposaż”, poświęcona kluczowym aspektom projektowania, realizacji oraz eksploatacji infrastruktury szpitalnej. Podczas wydarzenia eksperci z branży dzielili się wiedzą na temat budowania bezpiecznego, niezawodnego i nowoczesnego środowiska zabiegowego.

Konferencję, jak co roku, rozpoczęła Paulina Prencel, redaktorka zarządzająca OPM i dlaSzpitali.pl.

Jak wychwycić błędy, zanim staną się kosztami budowy i eksploatacji

Dr inż. arch. Piotr Springer, kierownik ds. inwestycji i rozwoju Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich, w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na to, jak niedociągnięcia i tzw. czerwone flagi w projektowej dokumentacji architektoniczno-medycznej bezpośrednio przekładają się na późniejsze wyższe koszty budowy oraz codziennej eksploatacji obiektów ochrony zdrowia. Prelegent zauważył, że projekty szpitali nierzadko są oceniane w zbyt statyczny sposób, w oparciu wyłącznie o scenariusz „normalnego dnia”, podczas gdy powinny testować funkcjonowanie obiektu również w warunkach zwiększonego natężenia oraz w trybach kryzysowych. Podkreślił ponadto konieczność projektowania intuicyjnego systemu orientacji przestrzennej (wayfinding) już na etapie architektury i układu funkcjonalnego, a także uwzględniania pełnych standardów jakościowych i akredytacyjnych, a nie tylko podstawowych wymagań budowlanych.

Springer zaznaczył, że sama fizyczna obecność wyposażenia czy przyłączy na rzutach projektu nie gwarantuje jeszcze ergonometrii i sprawności stanowiska pracy. Jako przykład przytoczył kwestię organizacji bloku operacyjnego, wskazując, że pozorna oszczędność metrów kwadratowych wynikająca z rezygnacji z wydzielonych dróg logistycznych może generować długofalowe koszty w postaci straconych minut personelu i wydłużonego czasu przygotowania sal. Zwrócił także uwagę na opłacalność świadomej optymalizacji rozwiązań technicznych – np. poprzez uzasadnione prawnie obniżenie wysokości sal operacyjnych, co pozwala znacząco zmniejszyć nakłady na energię i wentylację w całym cyklu życia obiektu.

Wskazując na aspekty ludzkie i organizacyjne, prelegent przypomniał, że humanizacja architektury medycznej, w tym projektowanie wydzielonych przestrzeni do poufnych i trudnych rozmów, stanowi niezbędny element jakości opieki, a nie zbędny luksus. Dodatkowo Springer wspomniał o potężnym wyzwaniu, jakim jest odpowiednie zaplanowanie miejsc na sprzęt mobilny, uwzględnienie dostępności dla pacjentów od momentu otwarcia obiektu oraz całościowa ocena wpływu nowo projektowanego oddziału na wydolność logistyczną i infrastrukturę reszty szpitala. Podsumowując, prelegent zaapelował o odejście od projektowania „w silosach” na rzecz współpracy interdyscyplinarnej, stosowania ustrukturyzowanej analizy ryzyka (Safety Risk Assessment) oraz wdrażania ewaluacji po użytkowaniu (Post-Occupancy Evaluation), aby wyciągać wnioski i nie powielać dawnych błędów w nowych inwestycjach.

Inwestycje, które zmieniają szpital

Wystąpienie Dariusza Madery, dyrektora generalnego Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Opolu, skoncentrowane było na strategicznym podejściu do rozwoju placówki, która od 2017 r. przeszła głęboką transformację z wojewódzkiego centrum medycznego w pełnowymiarowy szpital uniwersytecki łączący leczenie, dydaktykę, badania i ciągłą rozbudowę. Prelegent zaprezentował dynamiczny wzrost skali działalności szpitala, ilustrując go potrojeniem przychodów ze 170 do 525 mln zł, przeznaczeniem ponad 308 mln zł na inwestycje oraz wzrostem liczby pacjentów do 270 tys. rocznie. Kluczowym przesłaniem prelekcji było założenie, że każda decyzja inwestycyjna musi wynikać z dokładnej analizy problemu i procesów, a nie samego zakupu sprzętu czy wznoszenia budynków.

Strategia rozwoju USK w Opolu opiera się na czterech głównych filarach:

• odporności energetycznej,
• zintegrowanej opiece sercowo-naczyniowej,
• cyfryzacji procesowej,
• rozwoju badań i dydaktyki.

W ramach tych obszarów szpital buduje niezależność energetyczną i redukuje koszty dzięki własnej elektrociepłowni kogeneracyjnej, nowym źródłom ciepła i fotowoltaice. Zintegrowana opieka sercowo-naczyniowa rozwija się poprzez nową pracownię elektrofizjologii, modernizację kardiologii i przebudowę infrastruktury ratunkowej z nowym lądowiskiem LPR. Równolegle realizowana jest cyfryzacja zorientowana na usprawnienie procesów, m.in. poprzez wdrażanie sztucznej inteligencji wspierającej wywiad lekarski oraz wzmacnianie cyberodporności jako bezwzględnego elementu bezpieczeństwa pacjenta.

Istotną częścią działalności jest rozwój bazy dydaktyczno-badawczej wspierającej setki studentów medycyny, w tym powstanie Centrum Seminaryjno-Dydaktycznego oraz udział w międzynarodowych projektach naukowych, w tym w inicjatywie NetZeroAICT. W podsumowaniu prelegent zaznaczył, że miarą sukcesu nadchodzących i realizowanych przedsięwzięć – w tym planowanego Centrum Sercowo-Naczyniowego czy Centrum Pediatrii – jest realna, pozytywna zmiana w funkcjonowaniu szpitala, sprawność procesów oraz bezpieczeństwo pacjentów.

Bezpieczny i odporny szpital

Robert Wykowski, dyrektor ds. technicznych Szpitala Bielańskiego w Warszawie, poświęcił swoją prelekcję wyzwaniom związanym z zarządzaniem infrastrukturą krytyczną w ochronie zdrowia oraz budowaniem bezpiecznego i odpornego szpitala. Prelegent zaznaczył, że na infrastrukturę krytyczną szpitali składa się cały kompleks powiązanych ze sobą elementów: od źródeł wody, zasilania w energię elektryczną i cieplną oraz instalacji gazów medycznych, przez obszary IT i same budynki, aż po kluczowe zasoby ludzkie.

Wykowski podkreślił, że nowoczesna placówka medyczna musi mierzyć się z zagrożeniami z czterech głównych obszarów, obejmujących bezpieczeństwo fizyczne, wyzwania finansowe, zagrożenia klimatyczno-środowiskowe oraz cyberbezpieczeństwo. W kontekście bezpieczeństwa fizycznego prelegent wskazał na ryzyka związane z konfliktami zbrojnymi, zagrożeniami terrorystycznymi i hybrydowymi, a także pożarami. Z kolei w obszarze finansowym zauważył problem deficytu środków zarówno na zakup i modernizację, jak i późniejsze utrzymanie infrastruktury. Wykowski zwrócił również uwagę na rosnące zagrożenia klimatyczne, takie jak powodzie, gwałtowne fale upałów czy susze wpływające na lokalną gospodarkę wodną.

Istotną część prelekcji dyrektor Wykowski poświęcił cyberbezpieczeństwu, akcentując wyzwania wynikające z niedostosowanej infrastruktury IT, cyklu życia urządzeń czy braku świadomości użytkowników, co zilustrował chociażby przykładem haseł zapisywanych na karteczkach przyklejanych do monitorów. Dodał, że kluczowym kontekstem prawnym staje się wdrażanie dyrektywy NIS2 oraz nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Jako kompleksowe rozwiązanie połączonych wyzwań prelegent zaprezentował koncepcję Centrum Operacji Bezpieczeństwa (SOC), które integruje zaawansowane narzędzia IT z monitoringiem fizycznym, systemami przeciwpożarowymi oraz systemami zarządzania budynkiem (BMS), tworząc jedno spójne centrum koordynacji bezpieczeństwa szpitala.

Dostępność systemowa dla pacjentów z otyłością

Wystąpienie Radosława Niedzielskiego, technologa medycznego, dotyczyło wyzwań związanych z dostosowaniem szpitali do potrzeb pacjentów z otyłością. Prelegent przypomniał, że otyłość jest najszybciej rozwijającą się epidemią na świecie, a w Polsce dotyczy ponad 23% populacji, z czego 1,5 mln osób choruje na otyłość olbrzymią. Niedzielski zaznaczył również, że skrajna otyłość (BMI ≥ 40) jest formalnie klasyfikowana jako niepełnosprawność, co w świetle Prawa budowlanego nakłada obowiązek zapewnienia takim osobom odpowiedniej dostępności w obiektach medycznych.

Niedzielski zauważył, że brak dostosowania infrastruktury prowadzi do drastycznych sytuacji – od awarii łóżek po odmowę wykonania zabiegu ze względu na zbyt małą nośność sprzętu. Wskazał przy tym na konieczność zabezpieczenia specjalistycznego transportu (ramp, podnośników sufitowych i mobilnych, wzmocnionych wózków) oraz właściwych procedur przy opiece nad pacjentem, np. podczas podnoszenia go po upadku.

W kontekście diagnostyki i leczenia Niedzielski zwrócił uwagę na potrzebę stosowania aparatury o zwiększonej nośności i wymiarach (w tym tomografów i rezonansów o szerszej średnicy), a także dostosowanego sprzętu chirurgicznego, jak dłuższe narzędzia laparoskopowe. Prelegent wspomniał także o obszarze pobytowym, sanitarnym oraz post-mortem, podkreślając rolę wzmocnionych mebli, specjalnych poręczy, obszerniejszych myjni oraz chłodni i stołów sekcyjnych. Podsumowując, Niedzielski podkreślił, że bezpieczeństwo pacjenta wymaga spójnego połączenia przemyślanej architektury, właściwego wyposażenia oraz przeszkolenia personelu.

Dlaczego odchodzą kluczowi specjaliści?

Prelekcja dr hab. Beaty Buchelt, prof. UEK, dyrektorki Centrum Ekonomiki i Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, skupiła się na problematyce odejść wykwalifikowanych kadr oraz projektowaniu skutecznych strategii ich retencji. Prelegentka przeanalizowała ewolucję badań nad tym zjawiskiem, wskazując na drastyczne konsekwencje rotacji pracowników. Podkreśliła, że dobrowolna rezygnacja z pracy wiąże się nie tylko z ogromnymi kosztami finansowymi i rekrutacyjnymi (przekraczającymi dwukrotność rocznego wynagrodzenia pracownika), ale prowadzi również do utraty wiedzy cichej, osłabienia relacji w zespole, spadku jakości obsługi pacjenta oraz tzw. efektu domina, czyli zarażania się intencją odejścia przez pozostałych członków personelu.

Istotnym elementem wystąpienia były zaprezentowane wyniki ankiety przeprowadzonej na początku konferencji wśród jej uczestników (N = 39, gdzie blisko 67% stanowili menedżerowie, a 61,5% reprezentowało szpitale publiczne). Badanie to ujawniło lokalną specyfikę polskiego sektora zdrowia: o ile w światowych metaanalizach najsilniejszymi predyktorami odejść są intencje rezygnacji i satysfakcja z pracy, o tyle wśród uczestników konferencji jako najważniejsze czynniki retencji dominowały wynagrodzenie (38,5% wskazań) oraz bezpieczeństwo zatrudnienia (33,3%). Satysfakcja z kariery, przywiązanie do zawodu, satysfakcja z pracy oraz stres i wyczerpanie uzyskały po 30,8% wskazań.

Odnosząc się do kwestii finansowych, Buchelt obaliła popularny mit menedżerski, jakoby płaca zasadnicza była jedynym decydującym czynnikiem. Prelegentka zauważyła, że choć rola wynagrodzenia rośnie, to znacznie silniejszy wpływ ochronny na zatrzymanie pracownika mają nagrody i korzyści pozapłacowe (szkolenia, możliwości rozwoju i awansu) oraz klimat organizacyjny i jakość przywództwa. Zwieńczając prelekcję, Buchelt dodała, że skuteczne zatrzymanie specjalistów wymaga wielowymiarowej odpowiedzi – od budowania relacji opartych na zaufaniu i sprawiedliwym traktowaniu, przez zwiększanie autonomii na stanowisku pracy, aż po dopasowanie wartości pracownika do kultury organizacji.

5 błędów w zamówieniach publicznych

Prelekcja Ewy Żak, doradczyni, specjalistki i trenerki w obszarze zamówień publicznych, została poświęcona analizie najczęstszych błędów w procedurach przetargowych, które bezpośrednio przekładają się na opóźnienia w realizacji inwestycji szpitalnych. Prelegentka podkreśliła, że zamówienia publiczne to niezwykle sformalizowany obszar, w którym pośpiech i presja czasu – wynikające często z późnego przyznawania środków finansowych – stanowią główną przyczynę pomyłek zarówno po stronie zamawiających, jak i wykonawców.

Żak przeanalizowała problematykę w rozbiciu na kluczowe etapy i obszary postępowania przetargowego:

1. Błędne szacowanie wartości zamówienia – prelegentka zaznaczyła, że niedozwolone jest zaniżanie wartości lub nieuzasadniony podział zamówienia na części w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Wskazała przy tym na konieczność badania tożsamości przedmiotowej, funkcjonalnej, czasowej i podmiotowej zamówienia.
2. Wady w opisie przedmiotu zamówienia (OPZ) – Żak zauważyła, że OPZ stanowi fundament przetargu i jest najczęstszym źródłem sporów przed Krajową Izbą Odwoławczą. Do głównych błędów zaliczyła opisywanie potrzeb pod konkretnego producenta, brak lub pozorny opis kryteriów równoważności, kopiowanie nieaktualnych zapisów ze starych postępowań oraz pomijanie kwestii cyberbezpieczeństwa (KSC/ISO 27001).
3. Nieracjonalne warunki udziału w postępowaniu – ekspertka zwróciła uwagę na stawianie rażąco wygórowanych wymagań odnośnie do doświadczenia wykonawców, co narusza zasadę proporcjonalności i wyklucza z rynku sektory MŚP.
4. Niewłaściwe kryteria oceny ofert i zaniechania przy rażąco niskiej cenie – prelegentka wspomniała o pułapce stosowania wyłącznie kryterium najniższej ceny z pominięciem jakości i trwałości. Przestrzegła również przed zaniechaniem badania rażąco niskiej ceny oraz akceptowaniem ogólnikowych wyjaśnień od wykonawców.
5. Błędy w umowach i zarządzaniu ryzykiem – Żak dodała, że stosowanie klauzul abuzywnych (np. przerzucania na wykonawcę pełnej odpowiedzialności za opóźnienia niezawinione) ogranicza konkurencję i podnosi ceny ofert. Wskazała na potrzebę tworzenia jasnych klauzul waloryzacyjnych oraz przeprowadzania rzetelnej analizy ryzyk przez interdyscyplinarne zespoły.

Podsumowując, prelegentka zaznaczyła, że profesjonalnie i rzetelnie przygotowana dokumentacja przetargowa oraz budowanie wszechstronnych zespołów eksperckich stanowią najlepszą inwestycję chroniącą szpital przed wielomiesięcznymi opóźnieniami i korektami finansowymi.

Hybrydowe sale operacyjne

Andrzej Różycki, ekspert ds. data center i szpitalnictwa, ekspert Pracodawców RP, podczas swojej prelekcji skupił się na aspektach związanych z projektowaniem, odbiorem i eksploatacją hybrydowych sal operacyjnych, które stanowią złożone środowisko łączące chirurgię z zaawansowaną diagnostyką obrazową. Prelegent przeanalizował ewolucję tych obiektów od pierwszych zastosowań w kardiologii po współczesne rozwiązania wielodyscyplinarne, podkreślając konieczność odejścia od sztywnych, nieaktualnych przepisów na rzecz indywidualnej oceny ryzyka. Wskazał, że kluczowe jest skrupulatne mapowanie procedur medycznych i ruchu personelu, a także zapewnienie odpowiedniej przestrzeni – zazwyczaj od 80 do 120 m² – pozwalającej uniknąć kolizji aparatury, np. ramienia C ze stropem czy instalacjami.

Różycki zwrócił również uwagę na parametry klimatyzacji i wentylacji, ostrzegając przed strefami zastoju powietrza tworzonymi przez podstropowe wyposażenie i zalecając wspieranie projektów symulacjami CFD. Zaznaczył ponadto istotną rolę ochrony radiologicznej, procedur odbiorowych pod symulowanym obciążeniem oraz wytycznych z zakresu cyberbezpieczeństwa (NIS2, MDR).

Podsumowując swoje rozważania, prelegent mocno zaakcentował kwestię często pomijanego obszaru krytycznego, jakim jest zasilanie i infrastruktura IT, tzw. mała serwerownia. Różycki zaznaczył, że zagwarantowanie jej niezawodności w standardzie TIER III to koszt rzędu zaledwie kilku procent całej inwestycji, podczas gdy dowolna awaria zasilania lub sieci IT całkowicie paraliżuje pracę sali i zagraża bezpieczeństwu pacjenta.

Szpital przyszłości

Ostatnim punktem konferencji był panel ekspercki moderowany przez Paulinę Prencel, dotyczący projektowania, budowania i wyposażania szpitali przyszłości, ze szczególnym uwzględnieniem ich odporności na wyzwania XXI wieku. Wzięli w nim udział: Kamil Kalinowski, dyrektor operacyjny w Polskiej Grupie Budownictwa Medyczno-Obronnego, Dariusz Rajczyk, prezes Stowarzyszenia Menedżerów Opieki Zdrowotnej, Marcin Robaczewski, zastępca dyrektora ds. administracyjno-technicznych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Ludwika Rydygiera w Toruniu, Agnieszka Sopel, inżynier kliniczna oraz Piotr Springer, architekt.

Dyskusja koncentrowała się na kluczowych aspektach tworzenia placówek medycznych, które będą w stanie sprostać dynamicznym zmianom technologicznym, geopolitycznym i społecznym. Eksperci podkreślali, że odporność szpitali, będących elementami infrastruktury krytycznej, wymaga kompleksowego podejścia obejmującego zarówno aspekty techniczne, jak i systemowe, legislacyjne oraz ludzkie.

– Należy wzmocnić dialog między planistami inwestycji a organizatorami systemu. Żeby projektować szpital, który jest elastyczny i będzie odporny na to, co nas czeka za 10-20 lat, musimy wiedzieć, jak będzie wówczas wyglądał system opieki zdrowotnej. Bez tego same rozwiązania techniczne nic nie znaczą – przekonywał Piotr Springer.

Czytaj także: Piotr Springer: żeby projektować elastyczny i odporny szpital, musimy wiedzieć, jak w przyszłości będzie wyglądać ochrona zdrowia

Każdy z ekspertów zwracał uwagę na konieczność współpracy specjalistów różnych branż. Agnieszka Sopel przyznała, że w postępowaniach dotyczących usług architektonicznych niektóre szpitale umieszczają już nie tylko technologa medycznego, ale także specjalistę ds. sprzętu medycznego.

– Musimy te dwa zawody rozgraniczyć. Technolog medyczny ma poprawnie zainstalować urządzenie, tak żeby ono działało. Natomiast inżynier kliniczny jest od analizy rynku, sprawdzenia, czego chce użytkownik i powiązania tego z jednostką i jej zadaniami. Uważam, że technolog medyczny i inżynier kliniczny to dream team – komentowała.

Dariusz Rajczyk wskazywał, że szerokie grono specjalistów stanowi podstawę szpitala przyszłości.

– To jednostka, która wykorzystuje potencjał wszystkich pracowników: medycznych, niemedycznych i ekspertów zewnętrznych. Szpital przyszłości ma kontakt z przedstawicielami pacjentów, kooperantów i ze wszystkimi w systemie. Tylko wtedy ma szansę powstać lobby, które pozwoli na to, żeby wprowadzać potrzebne zmiany w opiece zdrowotnej – mówił.

Marcin Robaczewski podkreślał też znaczenie szkoleń dla personelu w kontekście bezpiecznego, odpornego szpitala.

– Jesteśmy w notorycznym szkoleniu z sytuacji kryzysowych, regularnie mamy próby ewakuacji, nieustannie przypominamy procedury, ponieważ chcemy, żeby personel wiedział, jak się zachować, jeżeli zaistnieje sytuacja kryzysowa – zaznaczał.

Kamil Kalinowski zwracał uwagę, że obecna sytuacja geopolityczna wymusza na szpitalach błyskawiczne dostosowanie się do panujących nowych warunków.

– Bezpieczeństwo ewoluuje i to bardzo szybko. Dziś sama dyrektywa CE, która umieszcza jednostki ochrony zdrowia wśród podmiotów odpowiedzialnych za infrastrukturę krytyczną, narzuca sześć poziomów tego bezpieczeństwa. Mówimy już nie tylko o bezpieczeństwie osobowym, finansowym czy ekonomicznym, ale właśnie o cyberbezpieczeństwie, bezpieczeństwie teleinformatycznym czy bezpieczeństwie samej infrastruktury – wymieniał.

Wszyscy paneliści byli też zgodni: brak długoterminowej strategii krajowej w ochronie zdrowia bardzo utrudnia planowanie i realizację inwestycji, a bez stosownych zmian legislacyjnych szpitale nie mają szans kompleksowo się rozwijać.

Nowoczesne rozwiązania dla szpitali

Wśród prelegentów biorących udział w XI Konferencji „Szpital XXI wieku – zaprojektuj, wybuduj, wyposaż” znaleźli się również reprezentanci firm oferujących szerokie portfolio rozwiązań dla rynku medycznego, zarówno pod kątem projektowym, infrastrukturalnym, jak i w zakresie nowoczesnej aparatury diagnostyczno-terapeutycznej oraz cyberbezpieczeństwa. Uczestnicy mogli wysłuchać prelekcji, które wygłosili:

• Zbigniew Bąk, dyrektor ds. produktu w Climatic,
• Arleta Pietrzyk, kierownik projektu w PFMS,
• Andrzej Cicholski, key account manager w Schneider Electric,
• Bartosz Brzoska, dyrektor sprzedaży w C&C Partners,
• Tomasz Żuber, prezes MMM,
• Artur Żytnikowski, dyrektor handlowy w TMS Medical,
• Damian Niemiec, healthcare manager w Dormakaba,
• Andrzej Piątkowski, kierownik ds. sprzedaży technologii medycznej i sprzętu w Informer Med,
• Remigiusz Cichocki, dyrektor handlowy w Formed,
• Tomasz Grewling, dyrektor zarządzający we Flux Medical,
• Piotr Jasiński, divisional sales manager w Media-Med,
• Marcel Gajosz, specjalista ds. projektów infrastruktury medycznej w Dräger,
• Adam Mazur, ekspert ds. akustyki w obiektach ochrony zdrowia w Ecophon Saint-Gobain,
• Kamil Kalinowski, dyrektor ds. kluczowych klientów w Klaromed,
• Bartosz Kaczmarek, key account manager w Halton Health.

Poza wysłuchaniem części wykładowej istniała również możliwość bezpośredniej rozmowy z reprezentantami firm przy ich stoiskach i zapoznania się szczegółowo z proponowanymi przez wystawców rozwiązaniami. W gronie partnerów znaleźli się specjaliści z takich firm, jak: Belimo, C&C Partners, Climamedic, Climatic, Dormakaba, Dräger, Dr. Weigert, Ecophon Saint-Gobain, Fave, Flux Medical, Formed, Fuji Film, Geze, Greenpol, Halton, Informer Med, Invest IT, JMP Medical, Kawa.ska, Klaromed, Laudamed, MDS Cardio, Meden Inmed, Media-Med, MMM, Monitor Med, PFMS, Partner 4 Medicine, Saint-Gobain, Schneider Electric, Stiegelmeyer, Technika Dla Zdrowia, Thermod, TMS Medical, TQMS.

Przypomnijmy, że podczas XI Konferencji „Szpital XXI wieku – zaprojektuj, wybuduj, wyposaż” miała miejsce premiera raportu „Szpital przyszłości” przygotowanego przez Rynek Zdrowia i dlaSzpitali.pl.

Czytaj także: Za 10 lat szpitale będą inne. Sprawdź raport Rynku Zdrowia i dlaSzpitali.pl

Zdjęcia: Luka Artist Studio