PFSz: nowe zasady zatrudniania i wynagradzania medyków wymagają zmian. Lista uwag jest długa

Polska Federacja Szpitali przedstawia szereg uwag do projektu ustawy z 21 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (UD439). W ramach konsultacji społecznych przesłała do resortu zdrowia ponad 50-stronicowy dokument. Co w nim znajdziemy?

– Projekt wprowadza daleko idące zmiany dotyczące m.in. zasad zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego, podwykonawstwa, organizacji pracy, kontroli świadczeniodawców oraz praw pacjentów. W ocenie PFSz uporządkowanie i usystematyzowanie wynagrodzeń w sektorze ochrony zdrowia zasługuje na poparcie. Część proponowanych rozwiązań może jednak prowadzić do skutków odwrotnych od zamierzonych, w szczególności do ograniczenia świadczeń, problemów z zapewnieniem obsady oraz przerwania istniejących modeli współpracy pomiędzy podmiotami leczniczymi, w tym także utrudnienia w procesach konsolidacji. PFSz uważa, że w zaproponowanych zmianach powinno się położyć większy nacisk na opiekę koordynowaną oraz promowanie kooperacji podmiotów leczniczych o różnych modelach organizacyjnych, własnościowych oraz poziomach natężenia opieki – informuje Polska Federacja Szpitali.

Najważniejsze postulaty PFSz

• Utrzymanie i promowanie współpracy i podwykonawstwa między szpitalami, w tym korzystanie z zewnętrznych wyspecjalizowanych zespołów, sprzętu i zaplecza organizacyjnego, szczególnie istotnego dla mniejszych szpitali i procedur wysokospecjalistycznych.
• Ograniczenie projektowanych limitów zaangażowania personelu do pracy u świadczeniodawców posiadających umowę z NFZ oraz wprowadzenie odpowiednich wyjątków dla obszarów z niedoborami kadrowymi, świadczeń udzielanych na odległość i sytuacji wymagających zapewnienia ciągłości dyżurów.
• Modyfikacja wymogu zatrudnienia w wymiarze co najmniej połowy etatu, który może uniemożliwić współpracę ze specjalistami przyjmującymi w mniejszych placówkach, np. jeden dzień w tygodniu, oraz zmiana powiązanego z nim warunku wyłączności.
• Zmiana mechanizmu zgody tzw. pierwszego pracodawcy na podjęcie pracy przez specjalistę w kolejnym podmiocie oraz wprowadzenie jasnych kryteriów, terminów i możliwości weryfikacji odmowy.
• Precyzyjne zdefiniowanie sposobu obliczania wymiaru czasu pracy, zanim oświadczenia dotyczące tego wymiaru zostaną powiązane z odpowiedzialnością karną i wykroczeniową.
• Zmiana konstrukcji górnej granicy wynagrodzenia, tak aby uwzględniała rzeczywistą wartość, złożoność i warunki wykonywanej pracy, a docelowo opracowanie modelu wyceny pracy opartego na jednostkach relatywnej wartości (RVU).
• Zachowanie możliwości rozliczania za jednostkę świadczenia, szczególnie w lecznictwie zabiegowym i innych obszarach, w których wynagrodzenie jest powiązane z faktycznie wykonaną procedurą, a nie wyłącznie z czasem pracy.
• Uwzględnienie specyfiki lecznictwa zachowawczego, w którym pracy lekarza nie da się sprowadzić do liczby wykonanych procedur czy zadań.
• Ograniczenie nowych uprawnień kontrolnych NFZ, w tym usunięcie nieprecyzyjnych „wymagań Prezesa Funduszu” oraz rentowności świadczeniodawcy jako przesłanek kontroli, a także zapewnienie niezależnego trybu weryfikacji ustaleń kontrolnych.
• Ograniczenie dostępu NFZ do dokumentacji medycznej pacjentów leczonych ze środków prywatnych oraz przeprowadzenie pełnej oceny skutków projektu dla ochrony danych osobowych.
• Zagwarantowanie, że kontrole nie będą prowadzone w sposób naruszający intymność i godność pacjentów, w szczególności podczas udzielania świadczeń.
• Doprecyzowanie przepisów dotyczących równego traktowania pacjentów, tak aby przeciwdziałały rzeczywistym nadużyciom, ale jednocześnie nie ograniczały możliwości korzystania przez pacjentów ze świadczeń finansowanych prywatnie, technologii ponadstandardowych czy wyboru określonej metody leczenia.
• Powiązanie obowiązków z zakresem umowy z NFZ, zamiast obejmowania nimi całej działalności podmiotu tylko dlatego, że realizuje on choćby niewielki zakres świadczeń finansowanych publicznie.
• Zapewnienie odpowiednich przepisów przejściowych, w tym co najmniej 12-miesięcznego okresu dostosowawczego oraz ochrony umów niezbędnych do kontynuowania rozpoczętego leczenia.

PFSz zwraca również uwagę, że zakres projektu jest znacznie szerszy niż wynikałoby to z jego uzasadnienia. Projektowane regulacje mogą dotyczyć nie tylko lekarzy, ale również wielu innych zawodów medycznych. Federacja postuluje zatem przeprowadzenie analizy skutków regulacji dla wszystkich grup zawodowych faktycznie objętych projektem.

Ponadto oddziaływanie projektu, zdaniem PFSz, wykracza poza lecznictwo szpitalne. Federacja wskazuje potencjalne konsekwencje dla POZ i AOS, opieki długoterminowej, paliatywnej i hospicyjnej, rehabilitacji, stomatologii, opieki farmaceutycznej, telemedycyny, medycyny pracy, badań klinicznych, oraz psychiatrii i leczenia uzależnień.

– Podkreślamy również konieczność pełnej analizy projektu pod kątem ochrony danych osobowych, praw pacjenta oraz zgodności z Konstytucją, w tym zasad określoności prawa, wolności wyboru miejsca pracy, wolności działalności gospodarczej i odpowiedniego okresu vacatio legis – podsumowuje Polska Federacja Szpitali.

Z projektem rzeczonej ustawy zapoznasz się tutaj. Tu natomiast znajdziesz pełną treść dokumentu przesłanego przez PFSz do Ministerstwa Zdrowia.

Źródło: Polska Federacja Szpitali

Czytaj także: STOMOZ: nowe zasady zatrudniania medyków mogą utrudnić pracę szpitali