Oto bezpośrednie skutki systemowej niewydolności finansowania ochrony zdrowia w Polsce

Do 24 kwietnia trwa „czarny tydzień”, czyli protest szpitali powiatowych. 22 kwietnia w placówkach w całym kraju zarządzono minutę ciszy dla ochrony zdrowia. Natomiast organizatorzy protestu podczas konferencji prasowej zaprezentowali najnowszy raport ZPP „Szpitale powiatowe w kryzysie – analiza sytuacji finansowej w 2025 roku”.

– 22 kwietnia o godz. 11:45 w szpitalach powiatowych zatrzymał się czas. Minuta ciszy stała się symbolicznym głosem tysięcy dyrektorów oraz personelu medycznego i administracyjnego, którzy od miesięcy alarmowali o zapaści finansowej placówek i realnym zagrożeniu dla bezpieczeństwa pacjentów – podaje Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych, który zorganizował protest wspólnie ze Związkiem Powiatów Polskich.

Akcja wpisała się w „czarny tydzień” prowadzony pod hasłem „Szpitalne łóżko poczeka, choroba nie” (więcej na ten temat tutaj). W placówkach zawisły czarne flagi i plakaty, personel pracuje w czarnych strojach. Jak podkreślają organizatorzy, protest ma charakter wyłącznie informacyjny – pacjenci są przyjmowani i leczeni bez zakłóceń.

W samo południe w Warszawie rozpoczęła się wspólna konferencja prasowa OZPSP i ZPP. Ich prezesi Waldemar Malinowski i Andrzej Płonka odwołali się do raportu ZPP pt. „Szpitale powiatowe w kryzysie – analiza sytuacji finansowej w 2025 roku”. Obejmuje on dane z 207 placówek.

– Podczas wystąpień wybrzmiało jednoznacznie: mamy do czynienia z kryzysem systemowym, a nie lokalnym. Jego źródłem nie są błędy zarządzających szpitalami ani organów tworzących, lecz decyzje centralne: sposób wyceny świadczeń, zasady kontraktowania, regulacje płacowe oraz nakładanie nowych obowiązków bez zabezpieczenia finansowania. Samorządy powiatowe nie mogą dłużej być buforem systemowym. Od miesięcy finansują straty szpitali kosztem innych zadań publicznych, nie mając wpływu na decyzje, które te straty generują. Model ten jest niesprawiedliwy i długofalowo niemożliwy do utrzymania – informuje OZPSP.

Konsekwencje są natomiast już od dawna odczuwalne dla pacjentów. Chodzi o ograniczenia dostępności świadczeń, wydłużające się kolejki, zamykanie oddziałów i pogłębiające się problemy kadrowe. To bezpośrednie skutki systemowej niewydolności finansowania ochrony zdrowia w Polsce.

Co najmniej 40 szpitali na skraju upadłości, łączna strata 207 placówek za 2025 r. przekroczyła 1,8 mld zł

Raport przygotowany przez Bernadetę Skóbel i Ewelinę Kocembę obejmuje 207 szpitali powiatowych i pokazuje, że ich sytuacja finansowa w 2025 r. uległa wyraźnemu pogorszeniu, a system ma charakter strukturalnie deficytowy. Placówki są silnie uzależnione od finansowania publicznego – środki z NFZ stanowią ok. 94% ich przychodów, co ogranicza możliwości stabilnego zarządzania finansami.

Łączne koszty działalności operacyjnej przekroczyły 30,8 mld zł, z czego największą część stanowiły wynagrodzenia (ok. 48,8% wraz z pochodnymi), a także usługi obce (30,5%). Przychody nie pokrywają kosztów – strata netto wyniosła ponad 1,26 mld zł, a strata ze sprzedaży ponad 1,86 mld zł, przy czym aż 91% szpitali generuje straty na działalności podstawowej. Problemy z płynnością są powszechne: ok. 79% placówek ma płynność bieżącą poniżej bezpiecznego poziomu, natomiast większość nie jest w stanie terminowo regulować zobowiązań. Zobowiązania wymagalne posiada 125 z 207 szpitali, a ich łączna kwota sięga ok. 1,48 mld zł, co świadczy o chronicznym niedofinansowaniu systemu. W efekcie wiele placówek funkcjonuje w stanie trwałej nierentowności i narastającego zadłużenia, co wskazuje na konieczność pilnych zmian systemowych w finansowaniu szpitali powiatowych.

Z raportem zapoznasz się tutaj.

Źródło: Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych

Czytaj także: W szpitalach powiatowych ruszył „czarny tydzień”