Mapy reformy szpitali już są. Placówki pytają, co z nich wynika

Ministerstwo Zdrowia opublikowało Schemat Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej, zapowiadany jako element reformy szpitalnictwa. Przedstawiciele placówek medycznych zwracają jednak uwagę, że mapy nie mają obecnie umocowania prawnego. Nie wiadomo też, jakie konkretne decyzje mają z nich wynikać ani jak zostaną wykorzystane przy przekształceniach szpitali.

Ministerstwo Zdrowia opublikowało Schemat Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej – mapę zapowiadaną już w lipcu 2024 r., która miała nadać kierunek reformie szpitalnictwa. Na razie nie wiadomo jednak, jakie będą praktyczne konsekwencje jej publikacji.

– Szpitale zostały zobowiązane do tworzenia planów naprawczych. Dziś nie wiemy, czy mamy się trzymać tych map świadczeń, co byłoby może logiczne i rozsądne, ale nie ma na ten moment dokumentu, który w jakiś sposób umocowałby je prawnie. Obecnie wiszą one w próżni – mówi Marta Nowacka, prezeska Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego.

Bernadeta Skóbel, ekspertka Związku Powiatów Polskich, ocenia, że opublikowane mapy nie przesądzają jeszcze o kierunku zmian.

– To nie jest narzędzie, które projektuje przyszłość. Pokazano jakieś założenia według jakichś wytycznych, bez określenia wprost, co to może oznaczać – wskazuje.

Wątpliwości dotyczą także kryteriów liczbowych decydujących o kwalifikacji oddziałów i placówek. Przygotowano je we współpracy z konsultantami krajowymi. Skóbel zwraca jednak uwagę, że ich perspektywa może być różna w zależności od profilu placówki i regionu.

– Bez skonsultowania ze środowiskiem medycznym, czy te kryteria, które założyło ministerstwo, są odpowiednie, trudno sobie wyobrazić wdrożenie tej mapy na zasadzie zero-jedynkowej – tu kasujemy, a tu zmieniamy. Byłoby to mocno ryzykowne – uważa.

Jak wyjaśnia tutaj Barbara Więckowska, dyrektorka Departamentu Analiz i Strategii MZ, w obecnym stanie prawnym mapa potrzeb jest narzędziem wspierającym politykę zdrowotną, wykorzystywanym m.in. przy ocenie wniosków IOWISZ. Nie jest bezpośrednio powiązana z kontraktowaniem świadczeń przez NFZ.

Co z pacjentami zamykanych oddziałów?

Jednym z problemów pozostaje zabezpieczenie pacjentów w przypadku zamykania lub przekształcania oddziałów. Związek Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego zapytał NFZ, czy placówki przejmujące pacjentów otrzymają zwiększony ryczałt.

– Bo gdzieś oni będą musieli zostać zaopiekowani. Na razie nie otrzymaliśmy odpowiedzi – mówi Marta Nowacka.

Bernadeta Skóbel zwraca uwagę, że mechanizm tzw. delty nie oznacza automatycznego zwiększenia finansowania w tym samym roku.

– W przypadku ryczałtu nie można liczyć na dodatkowe pieniądze w danym roku, a dopiero po przeliczeniu ryczałtu na kolejny, kiedy może dojść do ewentualnego zwiększenia. Więc to nie jest tak, że mamy zagwarantowany płynny przepływ pacjentów między podmiotami. Pozostaje robienie nadwykonań, które nie wiadomo, czy i w jakim stopniu zostaną zapłacone – tłumaczy.

Ekspertki wskazują, że bez prawnego umocowania NFZ i urzędy wojewódzkie mogą wykorzystywać mapy, m.in. przy akceptacji planów naprawczych.

Jednocześnie szpitale obawiają się reakcji społeczności lokalnych na ewentualne przekształcenia i zamykanie oddziałów.

– Największe nasze obawy budzi reakcja społeczności lokalnej na ewentualne przekształcenia oddziałów, czy wręcz ich zamykanie, bo brakuje jasnej komunikacji ze strony rządzących, dlaczego tak się dzieje, dlaczego obrano taki kierunek – zaznacza Nowacka.

Skóbel podkreśla, że zmiany są potrzebne, ale pozostaje pytanie o ich efekt finansowy dla szpitali.

– Bo jeżeli wciąż wiele wycen świadczeń jest niedoszacowanych, dane procedury przynoszą straty, komornicy i sądy nas zniszczą – podsumowuje.

Źródło: rynekzdrowia.pl/Mariusz Polak

Czytaj także: Nowe mapy potrzeb zdrowotnych to ważne wskazówki dla szpitali